Przejdź do treści

Toczeń – charakterystyka, przyczyny i objawy. Jak leczyć choroby tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym?

kobieta, trzymająca wstążkę
Fot. 9nong / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pizza z dynią
Podwójnie dyniowa jesienna pizza. Zachwyca nie tylko kolorem, ale również delikatnością!
Zdrowotne walory jesieni – odczarowujemy jarzębinę!
8 rzeczy, które trzeba wiedzieć o fast foodach
8 rzeczy, które powinnaś wiedzieć o fast foodach
kobieta trenuje jogę
Po treningu odczuwasz ból? Fizjoterapeutka wyjaśnia, co w takiej sytuacji powinnaś zrobić
Przeziębienie, a może coś więcej? Jak rozpoznać czy to nie grypa?

Toczeń to choroba tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym. Etiologia tego schorzenia jest nieznana, ale za czynniki ryzyka uważa się infekcje, niektóre leki, zaburzenia hormonalne i predyspozycje genetyczne. Na tej podstawie wyróżnia się toczeń rumieniowaty, układowy, toczeń trzewny, skórny i noworodkowy. Leczenie polega na farmakoterapii.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Choroba nie oszczędza nikogo. Toczeń u dzieci jest równie częsty, jak u dorosłych. Najbardziej podatne na zachorowanie są osoby z wadliwym systemem odpornościowym. Charakterystyczne dla tocznia objawy to wysypka skórna i dolegliwości bólowe ze strony poszczególnych narządów. Jak diagnozować i leczyć tę chorobę?

Czym jest toczeń?

Toczeń jest chorobą tkanki łącznej, która ma podłoże immunologiczne. Choć chorują częściej kobiety, to schorzenie nie omija także dzieci i mężczyzn. W przebiegu choroby dochodzi do stanu zapalnego wywołanego przez własne komórki, co czyni ją ciężką i nieprzewidywalną. Przyczyny tocznia są nieznane. Nie wiadomo dlaczego organizm atakuje i niszczy własne tkanki. Choroba stanowi zagrożenie dla człowieka, ponieważ jej rozwój może doprowadzić do uszkodzenia poszczególnych narządów.

Przyczyny i czynniki ryzyka?

Etiologia tocznia nie została do końca wyjaśniona. Spekuluje się jedynie, że duży wpływ na zachorowanie mają predyspozycje genetyczne i wadliwy system odpornościowy. Do zachorowania przyczyniają się także czynnik ryzyka takie jak:

  • zaburzenia hormonalne, np. nadmiar estrogenów u kobiet przyjmujących doustną antykoncepcję hormonalną;
  • substancje chemiczne takie jak związki krzemu lub rozmaite rozpuszczalniki;
  • niewłaściwy tryb życia – palenie papierosów, dieta wysokotłuszczowa;
  • zakażenia wirusowe lub bakteryjne;
  • niektóre leki.

Choroba nie zawsze prowadzi do zajęcia narządów wewnętrznych. W niektórych przypadkach (np. przy toczniu polekowym) ma łagodny przebieg i jest całkowicie wyleczalna.

Toczeń – rodzaje

Postacie choroby można podzielić na podstawie występujących przy toczniu objawów. Wyróżnia się:

  • toczeń układowy (toczeń trzewny), inaczej toczeń rumieniowaty – objawy to charakterystyczna czerwona wysypka lokalizująca się na całym tułowiu. Przy toczniu układowym może dojść do zajęcia narządów, czego skutkiem jest ich niewydolność i uporczywe bóle ogólnoustrojowe. Toczeń rumieniowaty układowy jest najczęściej diagnozowaną i zarazem najgorszą postacią tocznia;
  • toczeń skórny – jego występowanie ogranicza się jedynie do powierzchni skóry, na której pojawia się wysypka skutkująca trwałymi bliznami;
  • toczeń polekowy – powstanie tego tocznia wiąże się ze skutkami ubocznymi niektórych leków. Jest to łagodna postać choroby, która znika zaraz po ich odstawieniu.

Jako choroba toczeń może być bardzo męczący. Jest też niebezpieczny, jeśli w jego przebiegu dojdzie do zajęcia narządów.

Zobacz także

Objawy tocznia

Charakterystycznym objawem tocznia jest wysypka przypominająca czerwone plamy, która lokalizuje się w obrębie całego ciała (toczeń rumieniowaty skórny). Mogą temu towarzyszyć dolegliwości bólowe mięśni i stawów, gorączka, bóle głowy, bóle w klatce piersiowej oraz duszności. Chorzy skarżą się także na ogólne złe samopoczucie, zmęczenie i uczucie rozbicia oraz owrzodzenia w jamie ustnej.

Diagnostyka

Rozpoznanie tocznia opiera się na podstawie charakterystycznych dla tej choroby objawów oraz wyników badań na toczeń z krwi i obrazowych. Chory musi wykonać podstawową morfologię krwi, określić miano przeciwciał przeciwjądrowych (przeciwciała ANA), odczyn Biernackiego, białko ostrej fazu (CRP). Kluczowe są także badania obrazowe, które potwierdzą lub wykluczą zajęcie narządów.

Toczeń – leczenie i rokowania

Stosowane przy toczniu rumieniowatym leczenie polega na farmakoterapii. Choremu podaje się leki , które hamują dalszy postęp choroby. Jest to też alternatywa dla sterydów doustnych, które mają dużo skutków ubocznych i bywają nieodłącznym elementem terapii tocznia.

Niektórym osobom zaleca się leki przeciwmalaryczne lub immunosupresyjne, które mają stymulować układ odpornościowy do walki z chorobą. Koniecznością bywa zażywanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Ponieważ niektóre z nich wykazują działanie drażniące na śluzówkę żołądka, trzeba przyjmować leki osłonowe.

W przypadku tocznia rokowania są na ogół pomyślne. Wiele zależy od tego, w jakim stadium został rozpoznany. Jeśli we wczesnym, szanse na wyleczenie ma około 80% chorych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

S. Jabłońska, T. Chorzelski, Choroby skóry – dla studentów medycyny i lekarzy, rozdział 14 Choroby tkanki łącznej (259–278), wyd V, Warszawa 1994, 1997, 2001, 2002.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Szczotkując ciało na sucho, przyspieszamy samooczyszczanie się organizmu. W czasie szczotkowania wykonywany jest peeling, a z organizmu szybko zostają usunięte toksyny”

Ruby Rose: tylko ty wiesz, jaką osobą się urodziłaś i musisz być wolna, by być sobą

„Uwielbiam dzieci i to, co robię, to jest dla tych dzieci, co już chodzą po ziemi i dla tych, które przyjdą na świat. Ale sama nie chcę mieć dziecka. W jakim świecie miałoby żyć?” – mówi Monika Sadkowska, działaczka na rzecz klimatu i praw obywatelskich

„Moje porody były na tyle piękne, że gdy zaczynałam o nich opowiadać, otoczenie brało mnie za dziwoląga” – mówi Beata Meinguer, hipnodula

Zainteresują cię również:

hashimoto tarczyca

Problem z Hashimoto – wszystko, co musisz wiedzieć

Jak wzmocnić odporność przed sezonem infekcyjnym? Wyjaśnia farmaceutka, Zofia Winczewska

pexels.com

5 faktów o odczulaniu

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

„W dniu swoich urodzin dowiedziałam się, że mam cukrzycę. Dostałam przepiękny prezent w postaci skierowania do natychmiastowego stawienia się w szpitalu” – mówi Sandra Kaczmarska, młoda diabetyczka typu 1

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta trzyma w ręce miniaturę nienarodzonego dziecka

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Co można po okresie? Ginekolog odpowiada na najczęściej wyszukiwane w Google’u pytania