Przejdź do treści

Toczeń – charakterystyka, przyczyny i objawy. Jak leczyć choroby tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym?

kobieta, trzymająca wstążkę
Fot. 9nong / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ropień na dziąśle - jak leczyć, objawy.
Ropień na dziąśle – jak go leczyć i jakie są objawy?
Rośliny w lesie przykryte plastikową butelką
„My znikniemy. Przeżyją nas nasze plastikowe śmieci”. XI odsłona wymownego projektu „No Beauty In Plastic”
Dziewczynka idzie do szkoły w maseczce - koronawirus
Dzieci z klas I-III wróciły do szkół. Sprawdź, na jakich zasadach
Kolagenozy - objawy, leczenie i rokowania w przypadku choroby
Kolagenozy – objawy, leczenie i rokowania w przypadku choroby
Badanie PSA - interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje
Badanie PSA – interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

Toczeń to choroba tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym. Etiologia tego schorzenia jest nieznana, ale za czynniki ryzyka uważa się infekcje, niektóre leki, zaburzenia hormonalne i predyspozycje genetyczne. Na tej podstawie wyróżnia się toczeń rumieniowaty, układowy, toczeń trzewny, skórny i noworodkowy. Leczenie polega na farmakoterapii.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Choroba nie oszczędza nikogo. Toczeń u dzieci jest równie częsty, jak u dorosłych. Najbardziej podatne na zachorowanie są osoby z wadliwym systemem odpornościowym. Charakterystyczne dla tocznia objawy to wysypka skórna i dolegliwości bólowe ze strony poszczególnych narządów. Jak diagnozować i leczyć tę chorobę?

Czym jest toczeń?

Toczeń jest chorobą tkanki łącznej, która ma podłoże immunologiczne. Choć chorują częściej kobiety, to schorzenie nie omija także dzieci i mężczyzn. W przebiegu choroby dochodzi do stanu zapalnego wywołanego przez własne komórki, co czyni ją ciężką i nieprzewidywalną. Przyczyny tocznia są nieznane. Nie wiadomo dlaczego organizm atakuje i niszczy własne tkanki. Choroba stanowi zagrożenie dla człowieka, ponieważ jej rozwój może doprowadzić do uszkodzenia poszczególnych narządów.

Przyczyny i czynniki ryzyka?

Etiologia tocznia nie została do końca wyjaśniona. Spekuluje się jedynie, że duży wpływ na zachorowanie mają predyspozycje genetyczne i wadliwy system odpornościowy. Do zachorowania przyczyniają się także czynnik ryzyka takie jak:

  • zaburzenia hormonalne, np. nadmiar estrogenów u kobiet przyjmujących doustną antykoncepcję hormonalną;
  • substancje chemiczne takie jak związki krzemu lub rozmaite rozpuszczalniki;
  • niewłaściwy tryb życia – palenie papierosów, dieta wysokotłuszczowa;
  • zakażenia wirusowe lub bakteryjne;
  • niektóre leki.

Choroba nie zawsze prowadzi do zajęcia narządów wewnętrznych. W niektórych przypadkach (np. przy toczniu polekowym) ma łagodny przebieg i jest całkowicie wyleczalna.

Toczeń – rodzaje

Postacie choroby można podzielić na podstawie występujących przy toczniu objawów. Wyróżnia się:

  • toczeń układowy (toczeń trzewny), inaczej toczeń rumieniowaty – objawy to charakterystyczna czerwona wysypka lokalizująca się na całym tułowiu. Przy toczniu układowym może dojść do zajęcia narządów, czego skutkiem jest ich niewydolność i uporczywe bóle ogólnoustrojowe. Toczeń rumieniowaty układowy jest najczęściej diagnozowaną i zarazem najgorszą postacią tocznia;
  • toczeń skórny – jego występowanie ogranicza się jedynie do powierzchni skóry, na której pojawia się wysypka skutkująca trwałymi bliznami;
  • toczeń polekowy – powstanie tego tocznia wiąże się ze skutkami ubocznymi niektórych leków. Jest to łagodna postać choroby, która znika zaraz po ich odstawieniu.

Jako choroba toczeń może być bardzo męczący. Jest też niebezpieczny, jeśli w jego przebiegu dojdzie do zajęcia narządów.

Zobacz także

Objawy tocznia

Charakterystycznym objawem tocznia jest wysypka przypominająca czerwone plamy, która lokalizuje się w obrębie całego ciała (toczeń rumieniowaty skórny). Mogą temu towarzyszyć dolegliwości bólowe mięśni i stawów, gorączka, bóle głowy, bóle w klatce piersiowej oraz duszności. Chorzy skarżą się także na ogólne złe samopoczucie, zmęczenie i uczucie rozbicia oraz owrzodzenia w jamie ustnej.

Diagnostyka

Rozpoznanie tocznia opiera się na podstawie charakterystycznych dla tej choroby objawów oraz wyników badań na toczeń z krwi i obrazowych. Chory musi wykonać podstawową morfologię krwi, określić miano przeciwciał przeciwjądrowych (przeciwciała ANA), odczyn Biernackiego, białko ostrej fazu (CRP). Kluczowe są także badania obrazowe, które potwierdzą lub wykluczą zajęcie narządów.

Toczeń – leczenie i rokowania

Stosowane przy toczniu rumieniowatym leczenie polega na farmakoterapii. Choremu podaje się leki , które hamują dalszy postęp choroby. Jest to też alternatywa dla sterydów doustnych, które mają dużo skutków ubocznych i bywają nieodłącznym elementem terapii tocznia.

Niektórym osobom zaleca się leki przeciwmalaryczne lub immunosupresyjne, które mają stymulować układ odpornościowy do walki z chorobą. Koniecznością bywa zażywanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Ponieważ niektóre z nich wykazują działanie drażniące na śluzówkę żołądka, trzeba przyjmować leki osłonowe.

W przypadku tocznia rokowania są na ogół pomyślne. Wiele zależy od tego, w jakim stadium został rozpoznany. Jeśli we wczesnym, szanse na wyleczenie ma około 80% chorych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

S. Jabłońska, T. Chorzelski, Choroby skóry – dla studentów medycyny i lekarzy, rozdział 14 Choroby tkanki łącznej (259–278), wyd V, Warszawa 1994, 1997, 2001, 2002.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

kobieta w wannie

Jak podnieść libido przy Hashimoto? Podpowiada Lidia Wójcik z Ogarnij Hashimoto

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Testy Serologiczne - na czym polegają i kiedy się je wykonuje?

Testy Serologiczne – na czym polegają i kiedy się je wykonuje?

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta przegląda się w lustrze i widzi pryszcze na twarzy

Pryszcze – skąd się biorą i jak się ich pozbyć? Zdradzamy domowe sposoby

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Ślady krwi na jabłku po ugryzieniu, spowodowane przez szkorbut

Szkorbut – objawy, przyczyny. Na czym polega leczenie szkorbutu?

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie są skutki uboczne lobotomii?

Smutna kobiet a- cyklofrenia

Cyklofrenia – co to jest i jakie są jej objawy? Jak się zachowuje cyklofrenik?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?