Przejdź do treści

Toczeń – charakterystyka, przyczyny i objawy. Jak leczyć choroby tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym?

kobieta, trzymająca wstążkę
Fot. 9nong / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Żeń szeń / istockphoto.com
Żeń-szeń – król ziół
kobieta w trakcie szczepienia
Powinniśmy znać kalendarz szczepień dla dorosłych!
Tabletki na stole spadają z góry
Jak odpowiednio brać antybiotyki? Insta Pediatra: jeśli nie będziemy tego dobrze robić, to antybiotyki przestaną być skuteczne, a my zostaniemy bez broni w walce z bakteriami
Trzy pomarańcze i nóż leżą na talerzy pokrytym ścierką
Nie jedz skórki z cytrusów! Może zawierać niebezpieczne substancje! Ostrzega Mama Chemik
Dr Michał Czapla / Instagram.com
Dr Michał Czapla: regularna aktywność fizyczna jest podstawą skutecznej profilaktyki chorób serca

Toczeń to choroba tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym. Etiologia tego schorzenia jest nieznana, ale za czynniki ryzyka uważa się infekcje, niektóre leki, zaburzenia hormonalne i predyspozycje genetyczne. Na tej podstawie wyróżnia się toczeń rumieniowaty, układowy, toczeń trzewny, skórny i noworodkowy. Leczenie polega na farmakoterapii.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Choroba nie oszczędza nikogo. Toczeń u dzieci jest równie częsty, jak u dorosłych. Najbardziej podatne na zachorowanie są osoby z wadliwym systemem odpornościowym. Charakterystyczne dla tocznia objawy to wysypka skórna i dolegliwości bólowe ze strony poszczególnych narządów. Jak diagnozować i leczyć tę chorobę?

Czym jest toczeń?

Toczeń jest chorobą tkanki łącznej, która ma podłoże immunologiczne. Choć chorują częściej kobiety, to schorzenie nie omija także dzieci i mężczyzn. W przebiegu choroby dochodzi do stanu zapalnego wywołanego przez własne komórki, co czyni ją ciężką i nieprzewidywalną. Przyczyny tocznia są nieznane. Nie wiadomo dlaczego organizm atakuje i niszczy własne tkanki. Choroba stanowi zagrożenie dla człowieka, ponieważ jej rozwój może doprowadzić do uszkodzenia poszczególnych narządów.

Przyczyny i czynniki ryzyka?

Etiologia tocznia nie została do końca wyjaśniona. Spekuluje się jedynie, że duży wpływ na zachorowanie mają predyspozycje genetyczne i wadliwy system odpornościowy. Do zachorowania przyczyniają się także czynnik ryzyka takie jak:

  • zaburzenia hormonalne, np. nadmiar estrogenów u kobiet przyjmujących doustną antykoncepcję hormonalną;
  • substancje chemiczne takie jak związki krzemu lub rozmaite rozpuszczalniki;
  • niewłaściwy tryb życia – palenie papierosów, dieta wysokotłuszczowa;
  • zakażenia wirusowe lub bakteryjne;
  • niektóre leki.

Choroba nie zawsze prowadzi do zajęcia narządów wewnętrznych. W niektórych przypadkach (np. przy toczniu polekowym) ma łagodny przebieg i jest całkowicie wyleczalna.

Toczeń – rodzaje

Postacie choroby można podzielić na podstawie występujących przy toczniu objawów. Wyróżnia się:

  • toczeń układowy (toczeń trzewny), inaczej toczeń rumieniowaty – objawy to charakterystyczna czerwona wysypka lokalizująca się na całym tułowiu. Przy toczniu układowym może dojść do zajęcia narządów, czego skutkiem jest ich niewydolność i uporczywe bóle ogólnoustrojowe. Toczeń rumieniowaty układowy jest najczęściej diagnozowaną i zarazem najgorszą postacią tocznia;
  • toczeń skórny – jego występowanie ogranicza się jedynie do powierzchni skóry, na której pojawia się wysypka skutkująca trwałymi bliznami;
  • toczeń polekowy – powstanie tego tocznia wiąże się ze skutkami ubocznymi niektórych leków. Jest to łagodna postać choroby, która znika zaraz po ich odstawieniu.

Jako choroba toczeń może być bardzo męczący. Jest też niebezpieczny, jeśli w jego przebiegu dojdzie do zajęcia narządów.

Zobacz także

Objawy tocznia

Charakterystycznym objawem tocznia jest wysypka przypominająca czerwone plamy, która lokalizuje się w obrębie całego ciała (toczeń rumieniowaty skórny). Mogą temu towarzyszyć dolegliwości bólowe mięśni i stawów, gorączka, bóle głowy, bóle w klatce piersiowej oraz duszności. Chorzy skarżą się także na ogólne złe samopoczucie, zmęczenie i uczucie rozbicia oraz owrzodzenia w jamie ustnej.

Diagnostyka

Rozpoznanie tocznia opiera się na podstawie charakterystycznych dla tej choroby objawów oraz wyników badań na toczeń z krwi i obrazowych. Chory musi wykonać podstawową morfologię krwi, określić miano przeciwciał przeciwjądrowych (przeciwciała ANA), odczyn Biernackiego, białko ostrej fazu (CRP). Kluczowe są także badania obrazowe, które potwierdzą lub wykluczą zajęcie narządów.

Toczeń – leczenie i rokowania

Stosowane przy toczniu rumieniowatym leczenie polega na farmakoterapii. Choremu podaje się leki , które hamują dalszy postęp choroby. Jest to też alternatywa dla sterydów doustnych, które mają dużo skutków ubocznych i bywają nieodłącznym elementem terapii tocznia.

Niektórym osobom zaleca się leki przeciwmalaryczne lub immunosupresyjne, które mają stymulować układ odpornościowy do walki z chorobą. Koniecznością bywa zażywanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Ponieważ niektóre z nich wykazują działanie drażniące na śluzówkę żołądka, trzeba przyjmować leki osłonowe.

W przypadku tocznia rokowania są na ogół pomyślne. Wiele zależy od tego, w jakim stadium został rozpoznany. Jeśli we wczesnym, szanse na wyleczenie ma około 80% chorych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

S. Jabłońska, T. Chorzelski, Choroby skóry – dla studentów medycyny i lekarzy, rozdział 14 Choroby tkanki łącznej (259–278), wyd V, Warszawa 1994, 1997, 2001, 2002.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

Toczeń: podstępna choroba. Co warto o niej wiedzieć?

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

hashimoto tarczyca

Problem z Hashimoto – wszystko, co musisz wiedzieć

Jak wzmocnić odporność przed sezonem infekcyjnym? Wyjaśnia farmaceutka, Zofia Winczewska

pexels.com

5 faktów o odczulaniu

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.