Przejdź do treści

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej
Fot. Robert Przybysz / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
istockphoto.com
Masz trądzik? Wszystkiemu winne może być to, co jesz!
Beata Pawlikowska
Beata Pawlikowska: myślałam, że jestem więźniem swojego ciała i nie podobało mi się to, że podlegam miesięcznemu cyklowi
istockphoto.com
Zakażenie wirusem HPV może dotyczyć nawet co drugiej aktywnej seksualnie osoby. Jak się przed nim chronić?
istockphoto.com
Wróciłaś z urlopu, a na twojej skórze pojawiło się więcej znamion i piegów? Sprawdź, czy nie są groźne
żywność w supermarkecie
Koniec z marnowaniem żywności w marketach. Zaczyna obowiązywać nowa ustawa

Toksyna botulinowa to substancja toksyczna, która dzięki właściwościom odnalazła swoje miejsce w terapiach leczniczych. Używana w małych dawkach botulina w niektórych schorzeniach może przyczynić się do powrotu do zdrowia.

Toksyna botulinowa w neurologii wykorzystywana jest w leczeniu chorób nerwowo-mięśniowych przebiegających ze zwiększeniem napięcia – doskonale likwiduje skurcze występujące miejscowo. Stosowanie jej według zaleceń lekarza nie przynosi działań niepożądanych i jest bardzo skuteczne w uśmierzaniu dolegliwości.

Czym jest toksyna botulinowa?

Botulina, inaczej jad kiełbasiany lub toksyna botulinowa wytwarzana jest przez bakterie Clostridium botulinum należące do beztlenowców. Mimo swoich silnych trujących właściwości znalazła zastosowanie w medycynie estetycznej oraz neurologii. Mechanizm działania tej substancji opiera się na trwałym połączeniu z płytką nerwowo-mięśniową, co sprawia, że nadreaktywny mięsień zostaje porażony.

Substancją używaną w medycynie jest toksyna botulinowa typu a. Dostępna jest ona w aptekach po okazaniu recepty. Stosowaną postacią leku są domięśniowe zastrzyki z botuliny. Pierwsze efekty działania toksyny widoczne są po 2–3 dniach, a maksymalne działanie pojawia się po 2–6 tygodniach i utrzymywać się może do 3–6 miesięcy. Niestety efekt jest tylko czasowy. Leczniczo stosuje się niskie dawki botuliny, a jej działanie ograniczone jest tylko do miejsca podania, co redukuje ryzyko powstawania poważnych w skutkach działań niepożądanych.

Tylko w leczeniu niektórych chorób dochodzi do refundacji toksyny botulinowej.

czerwone krwinki w 3D

Toksyna botulinowa w neurologii

Dzięki swoim właściwościom substancja może zostać wykorzystana w chorobach przebiegających ze znacznym zwiększeniem napięcia nerwowo-mięśniowego.

Leczenie toksyną botulinową w neurologii ma zastosowanie w:

  • dynamicznej stopie końskiej spowodowanej spastycznością u dzieci w wieku starszych niż 2 lata z mózgowym porażeniem dziecięcym,
  • kurczu twarzy,
  • kurczu powiek,
  • kurczowym kręczu szyi,
  • spastyczności kończyny górnej po udarze,
  • pierwotnej nadmiernej potliwości pach,
  • profilaktyce migrenowych bólów głowy z przewlekłą migreną w przypadku, gdy bóle występują więcej niż 15 dni w miesiącu.

Leczenie spastyczności toksyną botulinową skutkuje stopniowym rozluźnieniem mięśni oraz poprawą komfortu życia pacjenta. W rehabilitacji toksyna botulinowa stosowana jest między innymi po udarze. Ułatwia wykonywanie ćwiczeń fizjoterapeutycznych, redukując ból oraz umożliwiając wykonywanie codziennych czynności. Natomiast ostrzykiwanie botuliną u dzieci chorych na mózgowe porażenie dziecięce we wczesnym etapie rozwoju daje szansę na poprawę wzorców ruchowych i wykonywanie czynności takich jak chód oraz chwyt.

Zobacz także

Leczenie toksyną botulinową – inne zastosowania

Obecnie w Polsce leczenie tą substancją jest możliwe również w innych wskazaniach niż neurologiczne. Podawanie botuliny w kosmetyce i medycynie estetycznej pozwala na redukcję zmarszczek płaszczyzny czoła i dolnych kątów oczu.

W urologii toksynę botulinową stosuje się w nietrzymaniu moczu u pacjentów z nadreaktywnością mięśnia wypieracza pęcherza moczowego, po urazach rdzenia kręgowego, w stwardnieniu rozsianym, a także w nietrzymaniu moczu o nieznanej przyczynie, parciu naglącym lub częstomoczu u dorosłych.

Toksyna botulinowa – skutki uboczne

Głównym powikłaniem leczenia toksyną botulinową są reakcje miejscowe na wkłucie – powstanie wylewów krwawych. Rzadziej obserwuje się drżenie mięśni oddalonych od miejsca ostrzykiwania botuliną. W wyniku terapii kurczów powiek oraz twarzy mogą pojawić się zaburzenia widzenia, opadnięcie powieki, porażenie środkowych mięśni twarzy, światłowstręt, łzawienie, suchość oczu, zasinienia. W leczeniu dystonii szyjnej pojawia się trudność w połykaniu, suchość w jamie ustnej. W bardzo rzadkich przypadkach zdarzają się odczyny alergiczne w postaci wysypki i obrzęków.

Toksyna botulinowa to białko, które może wytworzyć reakcję immunologiczną organizmu. Duże dawki leku oraz częstsze ostrzykiwania zwiększają ryzyko powstawania przeciwciał oraz obniżają skuteczność kliniczną preparatu.

Należy pamiętać o przyjmowaniu dokładnie takiej dawki botuliny, jaką zalecił lekarz. Przekroczenie zalecanej ilości może doprowadzić do odległych i poważnych porażeń grup nerwowo-mięśniowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

M. Drożdżyńska, Toksyna botulinowa i jej zastosowanie w medycynie, w: Diagnostyka Laboratoryjna 2015, 51(2), s.139–146.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?