Przejdź do treści

Depresja. Stan zapalny mózg

Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nastolatka siedzi na murku
Ponad 70 proc. młodych Polaków nie rozmawia z rodzicami na temat seksu, wynika z badania. Taka sytuacja wiąże się z wieloma konsekwencjami!
Co zrobić, żeby lepiej biegać? Początkującym tłumaczy fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Co zrobić, żeby lepiej biegać? Początkującym tłumaczy fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Choroba Hashimoto / istock
Choroba Hashimoto – od czego zacząć? Dietetyczka Paulina Jamrozik wyjaśnia
Jagna Niedzielska
Jabłka i gruszki – jak je przechowywać, żeby były jak najdłużej dobre do spożycia? Radzi Jagna Niedzielska
Nastolatka
Anna Dereszowska i Roxie Węgiel wystąpiły w ważnym spocie! Film „Znikające dzieci” porusza temat depresji nastolatków

Depresję często określa się jako „chorobę duszy”, ale to metafora tylko częściowo trafna. Jej występowanie powiązane jest bowiem ze stanem zapalnym w mózgu. Tak wynika z badań, które dają nadzieję na nowe, bardziej skuteczne podejście do leczenia tej choroby.

Kiedyś depresja uznawana była za coś w rodzaju słabości charakteru, lenistwa lub, w skrajniejszych przypadkach, pomieszania zmysłów. W ostatnich latach podejście do tego problemu diametralnie się zmieniło. Depresja „zyskała” status choroby i traktowana jest jako wyzwanie dla służby zdrowia. Medycyna wciąż nie posiada precyzyjnej odpowiedzi na pytanie, co sprawia, że dopada nas przewlekłe przygnębienie, jednak stopniowo się do niej zbliża. Przybywa badań wskazujących, że istotną rolę w rozwoju choroby może odgrywać stan zapalny powstający w mózgu.

Mózg w stanie zapalnym

Ostatnie z nich zostało przeprowadzone przez uczonych z Center for Addiction and Mental Health (CAMH) na trzech 25-osobowych grupach ochotników. Do jednej zakwalifikowano osoby cierpiące na przewlekłą, trwającą ponad dziesięć lat depresję, do drugiej – osoby, które doświadczyły choroby przez krótszy okres. W trzeciej grupie znaleźli się ci, których – wedle ich własnej deklaracji – problem nigdy nie dotknął. Wszystkich uczestników poddano badaniu na poziom TSPO, markera białkowego wskazującego na stan zapalny w mózgu. Okazało się, że u osób zmagających się z depresją od ponad dziesięciu lat był on wyraźnie wyższy niż w pozostałych grupach, w tym o 30 proc. wyższy niż w grupie ochotników, którzy chorowali krócej niż dekadę.

Ta zależność upodabnia depresję do chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera czy Parkinsona. Ich rozwojowi również towarzyszy przewlekły stan zapalny w mózgu. Choć depresja nie jest uważana za chorobę neurodegeneracyjną, to jednak nasilenie odpowiedzi zapalnej w trakcie jej przebiegu świadczy o tym, że ma ona charakter postępujący, a nie statyczny – zwraca uwagę dr Jeff Meyer, szef zespołu CAMH odpowiedzialnego za badanie. Wyniki uzyskane przez naukowców nie tylko rzucają nowe światło na podłoże depresji, ale też dają nadzieję na skuteczniejsze podejście do walki z chorobą. Zespół pod kierownictwem Meyera bada obecnie możliwość zastosowania leków przeciwzapalnych w łagodzeniu depresji w jej zaawansowanym stadium.

Trop podjęty przez Meyera nie jest zupełnie nowy. Podobne rezultaty przyniosło badanie kwestionariuszowe przeprowadzone w latach 2007–2012 w USA na grupie ponad 14 tys. pacjentów, od których pobrano próbki krwi. Okazało się, że osoby zdradzające symptomy depresji mają o średnio 46 proc. wyższe stężenia białka CRP, wskazującego na stan zapalny w organizmie. Istnieje również szereg poszlak sugerujących w sposób pośredni powiązanie między depresją a stanem zapalnym. Przykładowo, statystyki wskazują, że ok. 30 proc. osób cierpiących na choroby zapalne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, choruje również na depresję. To wskaźnik kilkukrotnie wyższy niż dla ogółu populacji.

„Nie da się rozdzielić ciała i umysłu”

Choć zaburzenia nastroju w ewidentny sposób powiązane są z problemami natury fizjologicznej, to jednak trudno mówić o zależności jednokierunkowej. Tak jak kondycja fizyczna może wpływać na stan umysłu, tak stan umysłu oddziałuje na fizyczną sprawność organizmu. Potwierdza to wiele badań obserwacyjnych i danych statystycznych. Przykładowo, według szacunków brytyjskiej służby zdrowia u 60 proc. osób uskarżających się na dolegliwości bólowe w klatce piersiowej diagnozuje się stan przewlekłego niepokoju, choć nie stwierdza się problemów z sercem. Wpływ stanów umysłu na kondycję ciała jest znany również pod postacią efektów placebo i nocebo. W odniesieniu do stanów zapalnych potwierdza go również występowanie podwyższonych poziomów markerów zapalnych u osób, które mają za sobą poważne traumy. W opinii naukowców sugeruje to trwałą gotowość organizmu do reakcji na trudne doświadczenia.

Nie da się rozdzielić ciała i umysłu – mówi prof. Sir Robert Lecchler, przewodniczący brytyjskiej Akademii Nauk Medycznych w wypowiedzi dla dziennika „The Telegraph”. – Układ odpornościowy wywiera wpływ na nastrój. Nie chodzi o to, że jesteśmy odrobinę przygnębieni, gdy cierpimy na chorobę przewlekłą. To realny, wręcz mechaniczny związek między umysłem, układem nerwowym, a układem odpornościowym – przekonuje. Dodaje też, że współczesny system opieki zdrowotnej jest przestarzały ze względu na sztywny podział, jaki stosuje w leczeniu chorób umysłu i ciała. Zdaniem Lecchlera potrzebna jest współpraca specjalistów z różnych dziedzin i wypracowanie bardziej zintegrowanego podejścia w leczeniu pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi.

Na razie trudno ocenić, jak ścisła jest zależność między stanem zapalnym a depresją, ale jest pewne, że wpływ na zaburzenia nastroju ma więcej czynników. Dotychczasowe badania wskazują, że rozwój choroby powiązany jest z zakłóceniami aktywności kilku neuroprzekaźników, w szczególności serotoniny, odpowiedzialnej za regulację nastroju, i noradrenaliny, hormonu o działaniu analogicznym do adrenaliny, którego nadmierne wydzielanie wywołuje stany lękowe. Dane naukowe z ostatnich lat podsuwają też inną wskazówkę: niekorzystne zmiany w składzie mikroflory jelitowej. Bakterie zamieszkujące dolne odcinki naszego przewodu pokarmowego mają wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego, wytwarzanie neuroprzekaźników i hormonów. Jeśli pożyteczne mikroorganizmy zostaną częściowo wyparte przez te „wrogie”, przekaźnictwo nerwowe może ulec zakłóceniu – z uszczerbkiem dla nastroju i ogólnej kondycji psychicznej.

Wobec tak licznych i skomplikowanych zależności skuteczne leczenie depresji wymaga podejścia wielopłaszczyznowego: nie tylko psychoterapeutycznego i farmakologicznego, ale również związanego z właściwym stylem życia i zmniejszaniem narażenia na czynniki szkodliwe dla ogólnego stanu zdrowia.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Depresja dotyka 350 mln osób. O swoich doświadczeniach z tą chorobą opowiada Justyna Nagłowska

Noga z butem i rumiankiemm za butem

Czy na ból stawów pomagają ciepłe okłady?

zima

Depresja sezonowa, choroba afektywna sezonowa – jak przeżyć zimę i nie zwariować

Smutna nastolatka / istock

97 chłopców i dziewcząt poniżej 18. roku życia popełniło samobójstwo w 2018 roku. To tak jakby w ciągu roku zniknęły cztery 25-osobowe klasy w szkole

jedzenie

Choroby autoimmunologiczne. Co robić, gdy organizm atakuje sam siebie? Czy dietetyk pomoże?

Kassi Mansfield

Depresja ciążowa – znana blogerka Kassi Mansfield wyznała, że się z nią zmaga

Martyna Wojciechowska o depresji

Martyna Wojciechowska tłumaczy się z wpisu o depresji. „Sama byłam wiele razy na dnie”

Ciałopozytywna terapia / Instagram

Czego nie mówić osobie z depresją? Sara Cicherska z „Ciałopozytywnej terapii” na Instagramie opublikowała wzruszający post

„Osoba, która nie ma sezonowych zaburzeń nastroju, zimą ma prawo mieć obniżony nastrój i chandrę”. O tym, czym jest fototerapia, mówi psychiatra Anna Antosik-Wójcińska

Bóle stawów – jak leczyć? Jak można wspomóc się dietą?

Paulina Smaszcz-Kurzajewska / Instagram

Paulina Smaszcz-Kurzajewska: Szczyt depresji? Kiedy wszyscy mówią co masz robić i jak żyć, a Ty słuchasz i nie wiesz o co im chodzi, bo przecież nie masz nawet siły oddychać i być

Dysmorfofobia / istock

„Ludzie z zewnątrz mogą myśleć, że to są błahe rzeczy. A były takie momenty, że naprawdę chciałam skoczyć pod metro…” – mówi 30-letnia Alina, cierpiąca na dysmorfofobię

mężczyzna z dzieckiem

Nie tylko kobiety mają baby blues. Jak wygląda smutek poporodowy u mężczyzn?

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

Depresja ciążowa – jak ją rozpoznać? Jak leczyć? Odpowiada psychiatra Natalia Olejnik

Neurotyzm — kim jest człowiek neurotyczny i jak funkcjonuje?

Neurotyzm – kim jest człowiek neurotyczny i jak funkcjonuje?

Chłopiec lezy na oparciu kanapy. Na kanapie lezy tablet. Chłopiec wygląda na znudzonego i bez sił

Nie posądzaj swojego dziecka o lenistwo. To może być depresja! Ostrzega psycholożka Ewa Sękowska-Molga

Co to jest test Becka?

Co to jest test Becka?

ChAD — przyczyny, objawy, leczenie

ChAD (choroba afektywna dwubiegunowa) – przyczyny, objawy, leczenie

męska depresja

Męska depresja. Inna niż kobieca?

Niedobór żelaza podczas okresu a samopoczucie kobiet.

Niedobór żelaza podczas okresu obniża nastrój i wiąże się z ryzykiem depresji

Depresja a stres. Depresja a samotność. Depresja a szybkie tempo życia.

Depresja dotyka 10 procent dorosłych w Polsce. Najnowsze badania CBOS

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?