Przejdź do treści

Kortykosteroidy – czym są, jak działają oraz jakie mają zastosowanie i skutki uboczne?

Kortykosteroidy — Czym są, jak działają oraz jakie mają zastosowanie i skutki uboczne?
Kortykosteroidy — Czym są, jak działają oraz jakie mają zastosowanie i skutki uboczne?
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
sok grejfrutowy
Nie popijaj tym leków! Na szczycie czarnej listy jest… sok grejpfrutowy
ryż i mango deser
Ryż kokosowy z mango. Pomysł na śniadanie idealne
pędzle do makijażu
Nakładasz podkład bez kremu i używasz starego tuszu do rzęs? Możesz zaszkodzić swojej cerze
młoda kobieta
„Weź się wyluzuj!”. Tylko jak? Oto kilka rad, dzięki którym nauczysz się „odpuszczać”
sałatka
6 najgorszych dodatków do sałatek i ich lepsze zamienniki

Kortykosteroidy to hormony, które znajdują zastosowanie w wielu sytuacjach. Jak działają na ludzki organizm, jakie mają zastosowania oraz kiedy nie powinniśmy ich używać?

Kortykosteroidy – czym są?

Kortykosteroidy to hormony steroidowe. Są one produkowane w warstwach – głównie pasmowatej i (rzadziej) siatkowatej kory nadnerczy. Ich produkcja odbywa się dzięki hormonowi adrenokortykotropowego — ACTH. Do hormonów steroidowych zalicza się kortyzol i kortykosteron. Grupa tych hormonów ma różne funkcje biologiczne, jednak ich działanie jest niezwykle silne. Kortykosteroidy to również nazwa grupy leków — wytwarzanych syntetycznie, naśladująca naturalne hormony.

Kortykosteroidy – działanie

Działanie kortykosteroidów rozpoczyna się od dostarczenia ich cząsteczek do organizmu. Następnie, cząsteczki te są transportowane przez białko SBP do jądra komórkowego. Gdy już się tam znajdą, mają wpływ na syntezę białek. Mogą ją zatrzymywać lub zwiększać, wywołując odpowiednie reakcje. Kortykosteroidy mają działanie przeciwobrzękowe, przeciwalergiczne, przeciwzapalne i immunosupresyjne. Regulują także przemiany węglowodanów, tłuszczowe i białkowe. Kortykosteroidy mają zdolność do wpływania na przebieg reakcji odpornościowych oraz podnoszenia glukozy we krwi.

Kortykosteroidy – zastosowanie

Kortykosteroidy mają szerokie zastosowanie – podaje się je podczas niedoboru naturalnych hormonów, aby uzupełnić ich braki. Kortykosteroidy wykorzystuje się często jako leki przeciwzapalne. Są podawane podczas wstrząsu anafilaktycznego oraz chorób autoimmunologicznych (takich jak: niedokrwistość hemolityczna, toczeń rumieniowaty, atopowe zapalenie skóry). Hormony znajdują zastosowanie w dermatologii przy problemach skórnych oraz służą do zapobiegania odrzucenia przeszczepu. Kolejnym zastosowaniem kortykosteroidów są choroby nowotworowe, które wymagają zmniejszenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego i obrzęków mózgu. Kortykosteroidy są stosowane przy chorobach nowotworowych (między innymi podczas białaczki limfocytarnej). Poszczególne hormony różnią się właściwościami, przez co mogą być stosowane szeroko w medycynie.

Kortykosteroidy – skutki uboczne i przeciwwskazania

Kortykosteroidy pomimo szerokiego zastosowania mogą również wywoływać skutki uboczne. Występują one szczególnie przy stosowaniu długotrwałym substancji. Pierwszym z nich jest zaburzenie gospodarki węglowodanowej. Kortykosteroidy mogą powodować cukrzycę, otyłość typu centralnego czy rozstępy na skórze. Poważnymi skutkami ubocznymi są zaburzenie metabolizmu białek i lipidów oraz zanik mięśni (osłabienie siły mięśniowej). Osoby zażywające kortykosteroidy mogą doświadczać ciężkich zakażeń, osłabienia odporności, utraty wapnia z kości oraz wtórnej osteoporozy. Kolejnymi działaniami niepożądanymi będą obniżenie sprawności pracy nadnerczy, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz obrzęki. Kortykosteroidy mogą powodować również otyłość. Będzie polegała ona na utracie masy mięśniowej, a wzroście tkanki tłuszczowej. Dzieje się tak ze względu na zwiększony apetyt i zmiany w metabolizmie glukozy. Kortykosteroidy mogą powodować również skutki neurologiczno – psychiatryczne takie jak napady szału, depresja czy koszmary. Ostatecznie istnieje duża ilość skutków ubocznych, które są charakterystyczne dla danego rodzaju hormonu.

Przeciwwskazaniem do stosowania kortykosteroidów są choroby, które wywołują wyżej wymienione skutki uboczne — cukrzyca, czy nadciśnienie. Oznacza to, że kortykosteroidów nie można używać przy takich samych dolegliwościach jak ewentualne skutki uboczne hormonów.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dna moczanowa - jak jej zapobiegać?

Dna moczanowa, podagra, artretyzm. Trzy nazwy, jedna choroba. Przyczyny i objawy

Wizyta u lekarza / istock

Prof. Ryszard Gellert: „Pacjenci chodzą po lekarzach, bo źle się czują, ale nikt nie wpadnie na pomysł zbadania nerek.” W Polsce co najmniej 4,2 mln osób ma chorobę nerek

kobieta pijąca wodę

Masz problemy z nerkami? Może grozić ci cukrzyca. Wyjaśniamy niebezpieczny mechanizm

Renina i jej rola w nerkach

Renina i jej rola w nerkach

Pheochromocytoma (guz chromochłonny) - czym jest? Jakie daje objawy?

Pheochromocytoma (guz chromochłonny) – czym jest? Jakie daje objawy?

Małgorzata Kożuchowska / Instagram.com

Małgorzata Kożuchowska od lat poważnie choruje. „Byłam wyczerpana, napuchnięta, czułam, że we wszystkim wyglądam słabo” – mówi aktorka

Prolaktyna normy prawidłowe — sprawdź informacje o poziomach prolaktyny!

Prolaktyna normy prawidłowe – ile wynoszą?

Estriadol — jakie są wskazania do badania?

Estriadol – jakie są wskazania do zbadania jego poziomu?

Za co odpowiedzialna jest prolaktyna?

Prolaktyna (LTH) – czym jest, jakie są jej normy i jaką pełni rolę w organizmie?

Fitolizyna — co powinniśmy o niej wiedzieć i jak pomaga chronić nasz układ moczowy? Sprawdź!

Fitolizyna na problemy z nerkami i układem moczowym

eGFR — normy, badanie, choroby

Badanie eGFR – normy, diagnoza chorób nerek

Estrogeny i ich rola w organizmie

Estrogeny – czym są i jaką pełnią rolę?

Jaką rolę w organizmie odgrywa serotonina?

Jaką rolę w organizmie odgrywa serotonina?

Oksytocyna - działanie, występowanie, zastosowanie

Oksytocyna – działanie, występowanie, zastosowanie

Sterydy - działanie i skutki uboczne

Sterydy – działanie i skutki uboczne

Melatonina

Melatonina a sen – skutki niedoboru i przedawkowania

Ginekomastia (źródło - unsplash.com)

Ginekomastia – czym jest i kogo dotyczy?

Kamienie nerkowe – pamiątka z wakacji

Komu owoce mogą szkodzić?

istockphoto.com

Tabletki antykoncepcyjne – kiedy tracą moc?

istockphoto.com

7 objawów alarmujących, że powinnaś zbadać hormony

Za ciepło, za zimno… Skąd kłopoty z temperaturą ciała?

10 nietypowych sygnałów problemu z jelitami

Rozpal swoje zmysły naturalnym afrodyzjakiem. Damiana spełni się w tej roli idealnie

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

8 sposobów na podniesienie libido

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia