Przejdź do treści

Pierwsza pomoc po ukąszeniu kleszcza. Czy wiesz jak się uchronić przed boreliozą?

zdjęcie: iStockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Twoją odpowiedzialnością nie jest regulowanie innych osób, zapobieganie ich złym nastrojom, czy uszczęśliwianie ich kosztem siebie” – wyjaśnia psycholożka
Słowacja daje pieniądze seniorom za zaszczepienie się na COVID-19. W nagrodę bon o wartości 500 euro
Kiedy szczepienia na COVID-19 dzieci od 5. roku życia? Minister podał konkretną datę
Jak starzeje się wzrok kobiet? Sprawdź, co możesz zrobić, by spowolnić ten proces
Dorota Gardias o swojej chorobie: Uzmysłowiłam sobie, że nasze życie jest bardzo kruche

Rodzinny piknik w lesie? Jogging po parku a może opalanie się na łące? Letnia pogoda sprzyja aktywnościom na świeżym powietrzu. Rzadko jednak wtedy myślimy o zagrożeniu, jakim są kleszcze. Niestety, borelioza nazywana jest mistrzem kamuflażu, bo spada na człowieka nieoczekiwanie i niezauważenie. Ukąszenie niewielkiego kleszcza może pozostawić nieodwracalne zmiany, o ile odpowiednio wcześnie nie zostanie dobrze zdiagnozowana. Sprawdź, co robić, jeśli miałaś kontakt z kleszczem i pamiętaj, aby działać jak najszybciej. 

„Jak uchronić się przed ukąszeniem kleszcza?”

Kleszcze przyciąga ciepło, ruch powietrza, zapach potu. W celu ochrony w trakcie wycieczki do lasu lub na łąkę wskazane jest ubranie z długimi rękawami, długie spodnie i wysokie skarpety i buty, które utrudniają kleszczowi kontakt ze skórą.  Można stosować środki odstraszające kleszcze w postaci aerozolów, kropli podawanych na ubranie lub skórę – dostępne bez recepty w aptekach lub supermarketach.

Ochrona przed ukąszeniem polega na korzystaniu z odpowiedniego ubioru – kiedy wybieramy się np. do lasu, zakładajmy długie spodnie i skarpetki oraz bluzki z długimi rękawami i koniecznie nakrycie głowy. Kleszcze wybierają ciepłe i wilgotne miejsca, dlatego dobrze oglądajmy skórę pod pachami, przy pachwinach czy w okolicy linii włosów na głowie. Można też stosować preparaty odstraszające kleszcze, czyli repelenty. Należy także pamiętać, że kleszcze, poza boreliozą, przenoszą także inną bardzo groźną wirusową chorobę – kleszczowe zapalenie opon i mózgu.

wyjaśnia dr hab. n. med. Barbara Bałan, internista, immunolog z Centrum Medycznego Damiana

 

Wyświetl ten post na Instagramie.

 

Borelioza to choroba budząca dużo niepokoju społecznego Wywołują ją bakterie z rodzaju Borrelia przenoszone przez kleszcze. Co robić w razie ukąszenia kleszcza? Po zauważeniu kleszcza na skórze należy usunąć go specjalną płytką (Trixie), małymi szczypcami lub pęsetą, a pozostałe po nim uszkodzenie skóry zdezynfekować Octeniseptem. Lepiej zrobić to jak najwcześniej bo ryzyko zakażenia rośnie wraz z długością kontaktu kleszcza ze skórą (szczególnie powyżej 48 godzin). Nieprawidłowe usuwanie kleszcza (np. smarowanie tłuszczem, wyciskanie, wykręcanie) również zwiększa ryzyko przeniesienia choroby. Po usunięciu należy obserwować miejsce ukąszenia przez 30 dni. Pojawienie się w ciągu od 3 do 30 dni (zwykle około tygodnia) rumienia czyli rozszerzającej się, czerwonawej zmiany, jaśniejszej pośrodku, a ciemniejszej na obwodzie, szczególnie o średnicy powyżej 5 cm, który zwykle nie swędzi i nie boli – to wczesny objaw boreliozy (rumień wędrujący). Gdy nie ma rumienia, a w ciągu 1 miesiąca od ukąszenia pojawią się objawy podobne do grypy (podwyższona temperatura, bóle mięśniowo-stawowe, osłabienie) również może to sugerować chorobę, choć jest mniej specyficzne (najczęściej występuje podczas infekcji wirusowych). Jeśli po kilku tygodniach-miesiącach od ukąszenia wystąpi obrzęk i ból stawów (najczęściej łokciowego, kolanowego, skokowego), zwykle po jednej stronie ciała (prawego lub lewego) może to być boreliozowe zapalenie stawów. Podobnie w razie nowo powstałej arytmii (boreliozowe zapalenie mięśnia serca) lub objawów ze strony układu nerwowego, np. porażenia nerwów – zwykle twarzowego lub nowych bólów głowy (neuroborelioza). W razie wątpliwości, po 4-6 tygodniach od ukąszenia można pobrać krew w celu wykonania bad. przeciwciał IgM przeciw boreliozie metodą ELISA, a gdy wynik jest dodatni lub nierozstrzygajacy (wątpliwy) – dodatkowe badanie metodą Western Blot. Jak chronić się przed chorobą? Ciąg dalszy w komentarzach⬇️ #lekarz #warszawa #białołęka #borelioza #kleszcze #elisa #igM #uwagakleszcze #doktor #konsultacjalekarska

Post udostępniony przez Centrum Medyczne Porajów (@cm.porajow)

„Czy poczuję ukąszenie kleszcza?”

Szacuje się, że co trzeci kleszcz jest nosicielem groźnej, dla naszego zdrowia boreliozy. W 2018 roku odnotowano ponad 20 tys. przypadków infekcji. Odsetek ten może być znacznie większy, ponieważ wiele przypadków pozostaje niewykrytych. Niestety, klaszcze mają to do siebie, że ich ukąszenia możemy nie poczuć. Gdy wbijają się w skórę, natychmiast wpuszczają do niej rodzaj środka znieczulającego. „Ślina kleszczy zawiera substancję znieczulającą oraz substancje cementopodobne, które tworzą futeralik przyczepiający je do skóry żywiciela. Następnie kleszcz wnika w skórę i pobiera krew” – przeczytamy na stronie Państwowego Zakładu Higieny. Nie ma zatem szans, aby poczuć ugryzienie pajęczaka. Dlatego podstawa to dokładne oglądanie swojego ciała.

„Co zrobić po ukąszeniu?”

Po zauważeniu kleszcza na skórze należy usunąć go specjalną płytką, małymi szczypcami lub pęsetą, a pozostałe po nim uszkodzenie skóry zdezynfekować.
Lepiej zrobić to jak najwcześniej, bo ryzyko zakażenia rośnie wraz z długością kontaktu kleszcza ze skórą (szczególnie powyżej 48 godzin). Nieprawidłowe usuwanie kleszcza (np. smarowanie tłuszczem, wyciskanie, wykręcanie) również zwiększa ryzyko przeniesienia choroby. Po usunięciu należy obserwować miejsce ukąszenia przez 30 dni.

Pojawienie się w ciągu od 3 do 30 dni (zwykle około tygodnia) rumienia czyli rozszerzającej się, czerwonawej zmiany, jaśniejszej pośrodku, a ciemniejszej na obwodzie, szczególnie o średnicy powyżej 5 cm, który zwykle nie swędzi i nie boli - to wczesny objaw boreliozy (rumień wędrujący). Gdy nie ma rumienia, a w ciągu 1 miesiąca od ukąszenia pojawią się objawy podobne do grypy (podwyższona temperatura, bóle mięśniowo-stawowe, osłabienie) również może to sugerować chorobę, choć jest mniej specyficzne (najczęściej występuje podczas infekcji wirusowych). Jeśli po kilku tygodniach-miesiącach od ukąszenia wystąpi obrzęk i ból stawów (najczęściej łokciowego, kolanowego, skokowego), zwykle po jednej stronie ciała (prawego lub lewego) może to być boreliozowe zapalenie stawów.

Podobnie w razie nowo powstałej arytmii (boreliozowe zapalenie mięśnia serca) lub objawów ze strony układu nerwowego, np. porażenia nerwów - zwykle twarzowego lub nowych bólów głowy (neuroborelioza). W razie wątpliwości, po 4-6 tygodniach od ukąszenia można pobrać krew w celu wykonania bad. przeciwciał IgM przeciw boreliozie metodą ELISA, a gdy wynik jest dodatni lub nierozstrzygajacy (wątpliwy) - dodatkowe badanie metodą Western Blot.

wyjaśnia Centrum Medyczne Porajów, na swoim profilu na Instagramie

„Nie wiem, czy ukąsił mnie kleszcz. Zrobić badanie?”

Jeśli masz podejrzenie, że mógł zaatakować cię kleszcz, nie zwlekaj, zrób badanie. Wykonaj badanie na boreliozę z krwi za pomocą szybkiego testu z apteki lub badania krwi w laboratorium medycznym. Jeśli natomiast zauważysz kleszcza w obrębie swojej skóry, ale nie wiesz, czy był nosicielem choroby, wykonaj oznaczenie przeciwciał, jednak najwcześniej 3/4 tygodnie po zakażeniu, tyle bowiem trwa odpowiedź immunologiczna organizmu. Antybiotyki wdrażane są po pozytywnym wyniku testów lub w przypadku zaobserwowania charakterystycznych zmian skórnych.

Borelioza

Borelioza, czyli krętkowica kleszczowa, to wielonarządowa choroba zakaźna wywoływana przez krętki borrelii. Choroba przenoszona jest przede wszystkim przez kleszcze, ale roznoszą ją także niektóre gzy, bąki, wszy i komary. Schorzenie to jest trudne do zdiagnozowania ze względu na szeroką gamę objawów, które mogą wskazywać na dziesiątki innych schorzeń. Najbardziej charakterystycznym znakiem krętkowicy jest rumień wędrujący, który może pojawić się zaraz po ukąszeniu lub nawet kilka tygodni później. Rumień występuje w dowolnym miejscu na skórze – niekoniecznie w miejscu ugryzienia. Jest to spora czerwona plama, która ulega przejaśnieniu w centrum i przybiera formę pierścieni. Zmiana jest ocieplona, wypukła i bolesna. Może przemieszczać się po całym ciele. Rzadszym skórnym objawem boreliozy jest limfocytoma, czyli niewielki, nieco ciemniejszy od reszty ciała guzek umiejscowiony najczęściej w uchu lub na gruczole piersiowym. Brak opisanych zmian nie wyklucza występowania choroby.

Borelioza – leczenie

Objawy boreliozy i leczenie są ze sobą ściśle związane. Choroba ma swój początek, gdy obecności krętków w organizmie zaczynają towarzyszyć dolegliwości. Po ukłuciu przez kleszcza ważna jest obserwacja. Leczenie rozpoczyna się dopiero po wystąpieniu objawów, a najczęściej stosowaną formą terapii jest antybiotykoterapia. Dorośli otrzymują doustnie antybiotyk ‒ najczęściej doksycyklinę przyjmowaną przez okres 14-21 dni. Leczenie boreliozy u dzieci w tym przypadku polega na podaniu amoksycyliny.

 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka ostro na temat… kleszczy/fot. iStock

„Z tym nie przyjeżdżamy na SOR. To nie jest drive thru”. Lekarka ostro na temat… kleszczy

kobieta trenuje jogę

Ból po treningu? Fizjoterapeutka podpowiada, co warto zrobić

Bezpłatne badania kleszczy w kierunku boreliozy

Na UW bezpłatne badania kleszczy na obecność krętków boreliozy

biegacz, który przeszedł walkę z COVID-19 | HelloZdrowie / Archiwum prywatne

„Gdy leżałem pod respiratorem, przyszedł ksiądz, namaścił mnie. Nie rokowałem” – mówi biegacz, który przeszedł walkę z COVID-19

Fitspiracje, które nie inspirują. Czy na pewno warto przeglądać zdjęcia szczupłych sylwetek na Instagramie?

Jacek Bastian: Świadomość, że oddaję krew, daje mi poczucie bezpieczeństwa. Ja też mogę liczyć na innych

Ból piersi podczas biegania. Co pomoże na bolące brodawki?

Amy Schumer: Czy ktoś złapie boreliozę tego lata? Ja ją mam, może nawet od lat

Kobieta w lesie

Kleszczowe zapalenie mózgu – jak się objawia, czym jest spowodowane, jak wygląda leczenie?

Dziewczyna biega w lesie

Co zrobić po ugryzieniu kleszcza? Jak zapobiec ukąszeniu?

Sport na świeżym powietrzu w maseczce? Pulmonolog mówi, jaki to ma wpływ na nasze zdrowie

Sport na świeżym powietrzu w maseczce? Pulmonolog mówi, jaki to ma wpływ na nasze zdrowie

Kleszcze - jak się ich pozbyć? / rawpixel

Jak pozbyć się kleszcza? Lekarka Anna Ratajczak wyjaśnia

kobieta na bieżni

Alergia sezonowa – nie jesteś skazana na siłownię. Oto kilka wskazówek

Anna Kiełbasińska / Instagram

Anna Kiełbasińska nie awansowała do półfinału, ale dla nas i tak jest zwyciężczynią. „Mam dzisiaj pierwszy dzień miesiączki. I wiem, że o tym z reguły sportowcy nie mówią…” – powiedziała

pexels.com

Czy kleszcza wyjętego z ciała zawsze należy badać? Odpowiedź może cię zaskoczyć

Treningi podczas upałów. O tym nie możesz zapomnieć!

https://www.istockphoto.com

Złapałaś kleszcza? Sprawdź, jakie niebezpieczne choroby może przenosić

barbara pasek

„Gdybym po kolejnym ataku przestała szukać odpowiedzi, to skończyłoby się to śmiercią” – Barbara Pasek o swoich zmaganiach z boreliozą

9 sposobów na zdrowe stawy biegacza

Biegasz? Sprawdź, jak to robić, aby nie ucierpiały twoje stawy

Jak biegać długo i szczęśliwie – radzi ekspert

Ukąszenia owadów – pierwsza pomoc

Co oprócz boreliozy może „sprzedać” nam kleszcz?

bieganie

Po wielkanocnym biesiadowaniu trzeba spalić nadmiar kalorii. Podpowiadamy, jak biegać, aby chudnąć

Martwy ciąg na jednej nodze - coś dla biegaczy

Martwy ciąg na jednej nodze – coś dla biegaczy

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku