Przejdź do treści

Pierwsza pomoc po ukąszeniu kleszcza. Czy wiesz jak się uchronić przed boreliozą?

zdjęcie: iStockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kiedy nerki mówią STOP: Przewlekła Choroba Nerek – przyczyny, objawy, profilaktyka
Przewlekła Choroba Nerek – przyczyny, objawy, profilaktyka
Marta Żmuda-Trzebiatowska, Anna Dereszowska, Maja Bohosiewicz
„Gdy podmuch wiatru sprawia ból”, czyli dziś Światowy Dzień Autyzmu
Farmaceutka w aptece - koronawirus
Ministerstwo Zdrowia wprowadziło reglamentację leków Arechin i Plaquenil. Mają trafić przede wszystkich do szpitali z chorymi na COVID-19
Okładki magazynu Grazia UK z pielęgniarkami
Brytyjski magazyn „Grazia” zastąpił gwiazdy na okładce bohaterkami, które walczą z pandemią koronawirusa
Ekstrakcja ósemek / istock
Przed tobą ekstrakcja ósemek? Sprawdź, co powinnaś wiedzieć o tym zabiegu

Rodzinny piknik w lesie? Jogging po parku a może opalanie się na łące? Letnia pogoda sprzyja aktywnościom na świeżym powietrzu. Rzadko jednak wtedy myślimy o zagrożeniu, jakim są kleszcze. Niestety, borelioza nazywana jest mistrzem kamuflażu, bo spada na człowieka nieoczekiwanie i niezauważenie. Ukąszenie niewielkiego kleszcza może pozostawić nieodwracalne zmiany, o ile odpowiednio wcześnie nie zostanie dobrze zdiagnozowana. Sprawdź, co robić, jeśli miałaś kontakt z kleszczem i pamiętaj, aby działać jak najszybciej. 

„Jak uchronić się przed ukąszeniem kleszcza?”

Kleszcze przyciąga ciepło, ruch powietrza, zapach potu. W celu ochrony w trakcie wycieczki do lasu lub na łąkę wskazane jest ubranie z długimi rękawami, długie spodnie i wysokie skarpety i buty, które utrudniają kleszczowi kontakt ze skórą.  Można stosować środki odstraszające kleszcze w postaci aerozolów, kropli podawanych na ubranie lub skórę – dostępne bez recepty w aptekach lub supermarketach.

Ochrona przed ukąszeniem polega na korzystaniu z odpowiedniego ubioru – kiedy wybieramy się np. do lasu, zakładajmy długie spodnie i skarpetki oraz bluzki z długimi rękawami i koniecznie nakrycie głowy. Kleszcze wybierają ciepłe i wilgotne miejsca, dlatego dobrze oglądajmy skórę pod pachami, przy pachwinach czy w okolicy linii włosów na głowie. Można też stosować preparaty odstraszające kleszcze, czyli repelenty. Należy także pamiętać, że kleszcze, poza boreliozą, przenoszą także inną bardzo groźną wirusową chorobę – kleszczowe zapalenie opon i mózgu.

wyjaśnia dr hab. n. med. Barbara Bałan, internista, immunolog z Centrum Medycznego Damiana

 

Wyświetl ten post na Instagramie.

 

Borelioza to choroba budząca dużo niepokoju społecznego Wywołują ją bakterie z rodzaju Borrelia przenoszone przez kleszcze. Co robić w razie ukąszenia kleszcza? Po zauważeniu kleszcza na skórze należy usunąć go specjalną płytką (Trixie), małymi szczypcami lub pęsetą, a pozostałe po nim uszkodzenie skóry zdezynfekować Octeniseptem. Lepiej zrobić to jak najwcześniej bo ryzyko zakażenia rośnie wraz z długością kontaktu kleszcza ze skórą (szczególnie powyżej 48 godzin). Nieprawidłowe usuwanie kleszcza (np. smarowanie tłuszczem, wyciskanie, wykręcanie) również zwiększa ryzyko przeniesienia choroby. Po usunięciu należy obserwować miejsce ukąszenia przez 30 dni. Pojawienie się w ciągu od 3 do 30 dni (zwykle około tygodnia) rumienia czyli rozszerzającej się, czerwonawej zmiany, jaśniejszej pośrodku, a ciemniejszej na obwodzie, szczególnie o średnicy powyżej 5 cm, który zwykle nie swędzi i nie boli – to wczesny objaw boreliozy (rumień wędrujący). Gdy nie ma rumienia, a w ciągu 1 miesiąca od ukąszenia pojawią się objawy podobne do grypy (podwyższona temperatura, bóle mięśniowo-stawowe, osłabienie) również może to sugerować chorobę, choć jest mniej specyficzne (najczęściej występuje podczas infekcji wirusowych). Jeśli po kilku tygodniach-miesiącach od ukąszenia wystąpi obrzęk i ból stawów (najczęściej łokciowego, kolanowego, skokowego), zwykle po jednej stronie ciała (prawego lub lewego) może to być boreliozowe zapalenie stawów. Podobnie w razie nowo powstałej arytmii (boreliozowe zapalenie mięśnia serca) lub objawów ze strony układu nerwowego, np. porażenia nerwów – zwykle twarzowego lub nowych bólów głowy (neuroborelioza). W razie wątpliwości, po 4-6 tygodniach od ukąszenia można pobrać krew w celu wykonania bad. przeciwciał IgM przeciw boreliozie metodą ELISA, a gdy wynik jest dodatni lub nierozstrzygajacy (wątpliwy) – dodatkowe badanie metodą Western Blot. Jak chronić się przed chorobą? Ciąg dalszy w komentarzach⬇️ #lekarz #warszawa #białołęka #borelioza #kleszcze #elisa #igM #uwagakleszcze #doktor #konsultacjalekarska

Post udostępniony przez Centrum Medyczne Porajów (@cm.porajow)

„Czy poczuję ukąszenie kleszcza?”

Szacuje się, że co trzeci kleszcz jest nosicielem groźnej, dla naszego zdrowia boreliozy. W 2018 roku odnotowano ponad 20 tys. przypadków infekcji. Odsetek ten może być znacznie większy, ponieważ wiele przypadków pozostaje niewykrytych. Niestety, klaszcze mają to do siebie, że ich ukąszenia możemy nie poczuć. Gdy wbijają się w skórę, natychmiast wpuszczają do niej rodzaj środka znieczulającego. „Ślina kleszczy zawiera substancję znieczulającą oraz substancje cementopodobne, które tworzą futeralik przyczepiający je do skóry żywiciela. Następnie kleszcz wnika w skórę i pobiera krew” – przeczytamy na stronie Państwowego Zakładu Higieny. Nie ma zatem szans, aby poczuć ugryzienie pajęczaka. Dlatego podstawa to dokładne oglądanie swojego ciała.

„Co zrobić po ukąszeniu?”

Po zauważeniu kleszcza na skórze należy usunąć go specjalną płytką, małymi szczypcami lub pęsetą, a pozostałe po nim uszkodzenie skóry zdezynfekować.
Lepiej zrobić to jak najwcześniej, bo ryzyko zakażenia rośnie wraz z długością kontaktu kleszcza ze skórą (szczególnie powyżej 48 godzin). Nieprawidłowe usuwanie kleszcza (np. smarowanie tłuszczem, wyciskanie, wykręcanie) również zwiększa ryzyko przeniesienia choroby. Po usunięciu należy obserwować miejsce ukąszenia przez 30 dni.

Pojawienie się w ciągu od 3 do 30 dni (zwykle około tygodnia) rumienia czyli rozszerzającej się, czerwonawej zmiany, jaśniejszej pośrodku, a ciemniejszej na obwodzie, szczególnie o średnicy powyżej 5 cm, który zwykle nie swędzi i nie boli - to wczesny objaw boreliozy (rumień wędrujący). Gdy nie ma rumienia, a w ciągu 1 miesiąca od ukąszenia pojawią się objawy podobne do grypy (podwyższona temperatura, bóle mięśniowo-stawowe, osłabienie) również może to sugerować chorobę, choć jest mniej specyficzne (najczęściej występuje podczas infekcji wirusowych). Jeśli po kilku tygodniach-miesiącach od ukąszenia wystąpi obrzęk i ból stawów (najczęściej łokciowego, kolanowego, skokowego), zwykle po jednej stronie ciała (prawego lub lewego) może to być boreliozowe zapalenie stawów.

Podobnie w razie nowo powstałej arytmii (boreliozowe zapalenie mięśnia serca) lub objawów ze strony układu nerwowego, np. porażenia nerwów - zwykle twarzowego lub nowych bólów głowy (neuroborelioza). W razie wątpliwości, po 4-6 tygodniach od ukąszenia można pobrać krew w celu wykonania bad. przeciwciał IgM przeciw boreliozie metodą ELISA, a gdy wynik jest dodatni lub nierozstrzygajacy (wątpliwy) - dodatkowe badanie metodą Western Blot.

wyjaśnia Centrum Medyczne Porajów, na swoim profilu na Instagramie

„Nie wiem, czy ukąsił mnie kleszcz. Zrobić badanie?”

Jeśli masz podejrzenie, że mógł zaatakować cię kleszcz, nie zwlekaj, zrób badanie. Wykonaj badanie na boreliozę z krwi za pomocą szybkiego testu z apteki lub badania krwi w laboratorium medycznym. Jeśli natomiast zauważysz kleszcza w obrębie swojej skóry, ale nie wiesz, czy był nosicielem choroby, wykonaj oznaczenie przeciwciał, jednak najwcześniej 3/4 tygodnie po zakażeniu, tyle bowiem trwa odpowiedź immunologiczna organizmu. Antybiotyki wdrażane są po pozytywnym wyniku testów lub w przypadku zaobserwowania charakterystycznych zmian skórnych.

Borelioza

Borelioza, czyli krętkowica kleszczowa, to wielonarządowa choroba zakaźna wywoływana przez krętki borrelii. Choroba przenoszona jest przede wszystkim przez kleszcze, ale roznoszą ją także niektóre gzy, bąki, wszy i komary. Schorzenie to jest trudne do zdiagnozowania ze względu na szeroką gamę objawów, które mogą wskazywać na dziesiątki innych schorzeń. Najbardziej charakterystycznym znakiem krętkowicy jest rumień wędrujący, który może pojawić się zaraz po ukąszeniu lub nawet kilka tygodni później. Rumień występuje w dowolnym miejscu na skórze – niekoniecznie w miejscu ugryzienia. Jest to spora czerwona plama, która ulega przejaśnieniu w centrum i przybiera formę pierścieni. Zmiana jest ocieplona, wypukła i bolesna. Może przemieszczać się po całym ciele. Rzadszym skórnym objawem boreliozy jest limfocytoma, czyli niewielki, nieco ciemniejszy od reszty ciała guzek umiejscowiony najczęściej w uchu lub na gruczole piersiowym. Brak opisanych zmian nie wyklucza występowania choroby.

Borelioza – leczenie

Objawy boreliozy i leczenie są ze sobą ściśle związane. Choroba ma swój początek, gdy obecności krętków w organizmie zaczynają towarzyszyć dolegliwości. Po ukłuciu przez kleszcza ważna jest obserwacja. Leczenie rozpoczyna się dopiero po wystąpieniu objawów, a najczęściej stosowaną formą terapii jest antybiotykoterapia. Dorośli otrzymują doustnie antybiotyk ‒ najczęściej doksycyklinę przyjmowaną przez okres 14-21 dni. Leczenie boreliozy u dzieci w tym przypadku polega na podaniu amoksycyliny.

 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Borelioza w lesie / freepik

Spacerujesz po parku? Chodzisz do lasu? Uważaj na kleszcze. Właśnie rozpoczęły okres swojej aktywności

Bieganie na czczo

Poranny trening na czczo – spalacz tłuszczu?

Biegaczu, doceń wykroki

Biegaczu, doceń wykroki i popraw technikę i styl biegu

kobieta na bieżni

Alergia sezonowa – nie jesteś skazana na siłownię. Oto kilka wskazówek

Co zrobić, żeby lepiej biegać? Początkującym tłumaczy fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk

Co zrobić, żeby lepiej biegać? Początkującym tłumaczy fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk

Kobieta biegnie

Biegowe fakty i mity. Dementujemy najpopularniejsze

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Biegasz także zimą? Oto kilka wskazówek, jak się właściwie ubierać

Strategia żywieniowa przed maratonem

Strategia żywieniowa przed maratonem. Co jeść i pić, aby dobrze się przygotować?

Borelioza a ciąża. Czy można zajść w ciążę w czasie choroby

Czy borelioza jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

Anna Kiełbasińska / Instagram

Anna Kiełbasińska nie awansowała do półfinału, ale dla nas i tak jest zwyciężczynią. „Mam dzisiaj pierwszy dzień miesiączki. I wiem, że o tym z reguły sportowcy nie mówią…” – powiedziała

Kamery na blokach startowych, MŚ w Katarze 2019

Kamery między nogami zawodniczek na MŚ w la w Katarze. „Wszystko mi widać, na przykład pupę”

kobieta trenuje jogę

Po treningu odczuwasz ból? Fizjoterapeutka wyjaśnia, co w takiej sytuacji powinnaś zrobić

Borelioza - objawy i metody leczenia

Borelioza – objawy i metody leczenia

Jak radzić sobie z nerwobólem?

istockphoto.com

6 par chorób, które łatwo ze sobą pomylić

pexels.com

Czy kleszcza wyjętego z ciała zawsze należy badać? Odpowiedź może cię zaskoczyć

Trening na schodach

Bieganie po schodach – zwiększa kondycję i wydajność organizmu

https://www.istockphoto.com/

Jak pozbyć się kleszcza? „Insta Pediatra”, czyli lekarka Anna Ratajczak wyjaśnia

Treningi podczas upałów. O tym nie możesz zapomnieć!

https://www.istockphoto.com

Złapałaś kleszcza? Sprawdź, jakie niebezpieczne choroby może przenosić

barbara pasek

„Gdybym po kolejnym ataku przestała szukać odpowiedzi, to skończyłoby się to śmiercią” – Barbara Pasek o swoich zmaganiach z boreliozą

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości