Przejdź do treści

Kortyzol – hormon zabójca, który niszczy ci życie. Co o nim wiemy?

Kortyzol - cichy zabójca/ iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?
Światowa Organizacja Zdrowia: lek na koronawirusa może nigdy nie powstać
Maja przyszła na świat, ważąc prawie 7 kg. Jest jednym z największych noworodków w Polsce
ciałopozytywnośc a operacje plastyczne
Operacje plastyczne to zaprzeczenie ciałopozytywności? „Trudno winić kogokolwiek za to, że płynie z prądem”
Mleko, czyli napój do zadań specjalnych. Co o nim wiesz?

Gdy dopada nas stres, nasz organizm reaguje tak, jakbyśmy mieli walczyć lub uciekać. Decyduje o tym kortyzol, czyli hormon stresu, który potrafi być zabójczy dla zestresowanego mieszczucha.

Reakcja „walcz lub uciekaj” to pozostałość z czasów, gdy byliśmy łowcami-zbieraczami, a nasze szanse na przeżycie zależały od umiejętności przetrwania w środowisku, którego nie potrafiliśmy okiełznać. Od tamtego czasu wiele się zmieniło, ale nie zmieniło się to, jak reagujemy na traumę. Nagłe niebezpieczeństwo powoduje, że kortyzol uwalnia się do naszego organizmu w znacznych ilościach.

Gdy to się dzieje, następuje kaskada zdarzeń, które mają nas przygotować na niebezpieczeństwo. Do mięśni trafia więcej glukozy. Jednocześnie zwężają się naczynia krwionośne, przyspiesza serce, a układ odpornościowy oraz pamięć robocza zaczynają działać sprawniej.

Wszystko to doskonale przygotowuje nas do ekspresowej ucieczki lub solidnej awantury, ale jednocześnie ogranicza naszą zdolność do realizacji tych zadań, w których wykorzystujemy raczej wiedzę i głowę niż siłę fizyczną. A właśnie z takimi wyzwaniami w dzisiejszym świecie musimy się mierzyć częściej.

Stres rujnuje ci życie? 7 sygnałów, których lepiej nie bagatelizować

Stres. Kiedy mózg się zatrzaskuje

Przekierowanie glukozy z mózgu do mięśni powoduje, że coś, co nie sprawia nam kłopotu, gdy jesteśmy spokojni, w chwili stresu urasta do rangi problemu nie do pokonania. Pojawiają się na przykład problemy z pamięcią długotrwałą. Chyba wszyscy choć raz znaleźliśmy się w sytuacji, gdy nagle – z niewiadomego powodu – zapominaliśmy coś, co jeszcze chwilę wcześniej pamiętaliśmy doskonale. Lub w takiej, w której nie byliśmy w stanie wymyślić czegoś, co kiedy indziej nie byłoby dla nas żadnym problemem.

Winny jest właśnie kortyzol. Pokazano to w badaniach: studenci, którym przed odpytywaniem podano ten hormon, znacznie gorzej radzili sobie z testami wymagającymi wykorzystania wiedzy przyswojonej dzień wcześniej niż ci, którzy dostali placebo.

Pod wpływem kortyzolu trudniej nam też myśleć kreatywnie, ogromny problem sprawia improwizacja i zaczynamy sięgać po głęboko zakorzenione schematy. Mózg – mówiąc całkiem dosłownie – zatrzaskuje się przed nami.

Kortyzol to zabójca

Jednak problemy z pamięcią to drobiazg w porównaniu z tym, co dzieje się,gdy stres chwilowy staje się przewlekły. Nasz organizm ma problemy z rozróżnianiem jednego i drugiego, i w obu sytuacjach stosuje niemal tę samą metodę. Czyli… kortyzol. Stajemy się nieustannie gotowi do walki lub ucieczki.

Do mięśni trafia więcej cukru. Przyspiesza serce. Pamięć przełącza się na tryb roboczy. Energia jest przekierowywana nie tylko z mózgu, ale też z układu rozrodczego. Gdy stres trwa dłużej, kortyzol staje się – dosłownie – zabójcą.

Więcej cukru to zwiększone ryzyko cukrzycy oraz otyłości. Pojawia się nadciśnienie i ryzyko zawału. Pamięć długotrwała się degeneruje, co jest widoczne nawet w fizycznej budowie mózgu. Może pojawić się depresja. A także… problemy z libido i snem. Normą są kłopoty żołądkowe. Kryzys dotyka też układu odpornościowego, przez co stres sprzyja łapaniu infekcji i utrudnia wychodzenie z nich.

Dziś stres jest wszechobecny. Dlatego żyjemy w ciągłym stanie gotowości – przygotowani, by odpowiedzieć na zagrożenie. A w każdym razie w takiej gotowości żyje nasz organizm. Ale zagrożenie w oczekiwanej formie się nie pojawia i napięcie się nie rozładowuje. Negatywne skutki się akumulują i dlatego wymienione problemy stają się chorobami cywilizacyjnymi.

Dlatego warto zająć się kortyzolem, zanim on zajmie się nami. Tym bardziej że można to zrobić stosunkowo prosto. Badania pokazują, że pomaga aktywność fizyczna – w tym sporty walki, które mówią organizmowi, że „walcz” mamy już za sobą. Czego jeszcze nie lubi kortyzol? Tańca, muzyki, medytacji. Doskonale działa także budowanie i umacnianie dobrych więzi społecznych, które powodują, że w naszym organizmie pojawia się naturalna ecstasy, czyli oksytocyna będąca naturalnym wrogiem kortyzolu. Lekarstwo na stres mamy we własnych organizmach, trzeba się tylko do niego dokopać…

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Najmniejsza rzecz może wyprowadzić cię z równowagi? Czas przyjrzeć się sobie

Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany

„Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany

Zajadasz stres? Zobacz, jak to kontrolować

Koronawirus, Madonna, fake newsy

Instagram blokuje Madonnę za szerzenie teorii spiskowych na temat koronawirusa

Martwisz się o przyszłość? Oto 7 sposobów, przy pomocy których ze zmartwieniami radzą sobie specjaliści

„Po sesji muzyki wibracyjnej czujesz się zdecydowanie zrelaksowany i wypoczęty”. O tym, co w ich duszach gra, opowiadają Asia Orłowska i Alek Sabuda

Koszmary senne – zapobieganie, leczenie, wpływ na organizm

Odpoczynek to sztuka. Jak nauczyć się odpoczywać?

Odpoczynek to sztuka. Jak nauczyć się odpoczywać?

Zakochanie a miłość. Czym się różnią?

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

Miłosz Brzeiński

„Najbardziej wierzymy w to, o czym mało wiemy”. Miłosz Brzeziński o rosnącej popularności teorii spiskowych

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Skutki uboczne stresu, o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Przytulanie mężczyzny. Dlaczego niektórzy ludzie nie chcą się przytulać?

Nie możesz się zrelaksować? Spróbuj tych ćwiczeń oddechowych

Zaczynasz dzień od filiżanki kawy? Sprawdź, jak wpływa to na twój organizm

Twoje włosy zaczęły wypadać? Zobacz, co może być przyczyną

stres trening

Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

Jesteś już zmęczona ciągłym podejmowaniem decyzji? Wypróbuj te sposoby

Nieustanny stres sprawia, że czujesz się emocjonalnie wypruta? Sprawdź, jak sobie pomóc

Ciągłe uczucie głodu – przyczyny. Jak się go pozbyć?

kobieta i mężczyzna, aseksualność

Aseksualność to nowa orientacja seksualna? Tłumaczy Alicja Długołęcka

Poczucie lęku, niepewność jutra. Jak sobie radzić ze stresem?

Kobieta płacze przed lustrem

Czy płacz jest zdrowy? Z czym może być związany? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

Gdy mamy zadania do wykonania, organizm nie ma czasu na chorowanie. Poddaje się, gdy mamy wolne

Wydaje ci się, że nie jesteś poddenerwowana? Te symptomy mogą temu przeczyć

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami