Przejdź do treści

Szczepionka na raka szyjki macicy (przeciwko HPV) – co warto wiedzieć?

hpv
Szczepionka na raka szyjki macicy (przeciwko HPV) – co warto wiedzieć? Istock,com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
maska ochronna, światłocień
Chirurg apeluje o noszenie masek. Zniechęcanie do tego nazywa „pograniczem głupoty i zbrodniczości”
Kobieta w ciąży / Unsplash
Jak zapobiec nudnościom w ciąży? Radzi Paulina Ihnatowicz
Pascha kokosowo-miodowa
Pascha kokosowo-miodowa. Wielkanocny deser w zdrowym wydaniu
Jedzenie na stole
Wielkanoc na diecie wegańskiej – jak poradzić sobie w święta bez jaj?
Jak wygląda i pracuje miednica w trakcie porodu? Tłumaczy położna Izabela Dembińska

Szczepionka przeciwko HPV (potocznie nazywana szczepionką na raka szyjki macicy) może chronić przed wszystkimi niebezpiecznymi dla człowieka typami wirusa HPV. Jaki rodzaj szczepionki wybrać? Kiedy szczepić? Wątpliwości wyjaśniamy z lekarzem rodzinnym Aleksandrem Biesiadą, który prowadzi bloga lekarzrodzinny.blog.

HPV to skrót od human papilloma virus. Nazwa ta oznacza wirusa brodawczaka ludzkiego, który przenoszony jest drogą płciową. Na świecie znanych jest wiele typów wirusa HPV, ale dwa z nich 16 i 18 są szczególnie niebezpieczne. Zakażenie tymi typami wirusa może być odpowiedzialne za powstawanie raka szyjki macicy, sromu, pochwy czy odbytu. Mniej niebezpieczne, ale wciąż szkodliwe dla człowieka są typy wirusa 6, 11, 31, 33, 45, 52, 58, które wywołują powstawanie brodawek na narządach płciowych, odbycie (tzw. kłykciny kończyste) czy w jamie ustnej.

Rak szyjki macicy a HPV

Zazwyczaj trudno jest wskazać jedną, konkretną przyczynę rozwoju nowotworu. Jednak w przypadku raka szyjki macicy jest inaczej. Szacuje się, że praktycznie wszystkie przypadki nowotworów szyjki macicy są związane z infekcją HPV, do której dochodzi najczęściej w pierwszych latach aktywności seksualnej. To właśnie dlatego o szczepionce na HPV mówi się „szczepionka na raka szyjki macicy”.

Większość dorosłych, aktywnych seksualnie osób zarazi się jakimś typem wirusa HPV. Część z nich będzie nosicielami groźnych typów.

„Szacuje się, że nawet 80 % populacji na którymś etapie życia przeszło infekcję jednym z wirusów HPV. Około 1 % jest nosicielami najgroźniejszych z nich, np. typu 16. To oznacza nawet 400 tysięcy osób w Polsce, które nieświadomie mogą zarażać innych!” – tłumaczy Aleksander Biesiada.

Nie oznacza to jednak, że rakiem można się zarazić. Zainfekowanie narządów płciowych wirusem HPV nie musi wiązać się z rozwojem raka, ale zwiększa jego ryzyko około 600 krotnie. To właśnie dlatego Światowa Organizacja Zdrowia WHO uznała zakażenie HPV za czynnik rakotwórczy.

Każdego roku w Polsce około 3000 tysięcy kobiet dowiaduje się, że choruje na raka szyjki macicy, z czego umiera około 1600.

„Skala zachorowań na raka szyjki macicy jest niestety w Polsce duża. Jest to trzeci nowotwór u kobiet, co do częstości występowania. Ze względu na późne rozpoznanie, zaawansowane stadium rozwoju nowotworu i to, że kobiety nie zgłaszają się na badania profilaktyczne Polska jest na czele w zakresie umieralności na nowotwory szyjki macicy w Europie. Dlatego zachęcam do regularnych badań ginekologicznych! Mogą uratować życie!” – wyjaśnia Aleksander Biesiada.

Niestety to nie jedyny rodzaj nowotworu, do którego przyczynia się zakażenie HPV. Do innych należą nowotwory:

wirus HPV - kobieta w gabinecie rozmawia z lekarzem

Rodzaje szczepionki

W krajach, w których szczepienie przeciwko HPV stosuje się powszechnie częstość występowania raka szyjki macicy maleje nawet o połowę. Szczepionka chroni przed najgroźniejszymi typami wirusa. W Polsce dostępne są 3 rodzaje szczepionek:

  • szczepionka 2 walentna (Cervarix) – chroni przed typami wirusów HPV 16 i 18, którymi zakażenie najczęściej wpływa na zwiększenie ryzyka rozwoju nowotworu szyjki macicy;
  • szczepionka 4 walentna (Silgard) – zabezpiecza przed typami wirusa HPV 16, HPV 18, HPV 6 i HPV 11, chroni przed rakiem szyjki macicy i rozwojem kłykcin kończystych (brodawki okolic intymnych);
  • szczepionka 9 walentna (Gardasil 9) – zapewnia jeszcze szerszą ochronę przed typami wirusa HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58.

Określenie „X – walentna” informuje o tym przed iloma typami wirusów chroni dany preparat. Szczepionki składają się z białkowych cząsteczek otoczki wirusa, które wystarczają do wytworzenia odporności organizmu.

Skuteczność szczepionki przeciwko rakowi szyjki macicy jest bardzo wysoka i wynosi od 90 do 96%.  Szczepienie nie chroni jednak przed wszystkimi typami wirusa HPV. Po jego podaniu wciąż możliwe jest zakażenie łagodniejszymi typami odpowiedzialnymi np. za brodawki na stopach.

igła i pojemnik ze szczepionką przeciw wirusowi HPV

W jakim wieku szczepić przeciwko HPV?

Szczepionka przeciwko rakowi szyjki macicy nie jest obowiązkowa, ale jest zalecana. Wszystkie rodzaje szczepionek przeciwko HPV przeznaczone są do podawania powyżej 9 roku życia. Najwyższą skuteczność uzyskuje się, gdy szczepienie ma miejsce przed zakażeniem HPV. W praktyce szczepić należy dziewczęta przed rozpoczęciem życia seksualnego.

Ważne, by wiedzieć, że szczepić można także chłopców, którzy również narażeni są na rakotwórcze działanie wirusa HPV.

Kobiety i mężczyźni po inicjacji seksualnej potencjalnie mogą być nosicielami wirusa, ale szczepienie także można wykonywać.

„Warto szczepić także po rozpoczęciu życia seksualnego. Po pierwsze dlatego, że rozpoczęcie współżycia nie jest równoznaczne z zarażeniem. Dlatego szczepionka może być skuteczna także w tej grupie, zarówno wśród kobiet jak i mężczyzn” – stwierdza Aleksander Biesiada autor bloga lekarzrodzinny.blog.

Dodatkowo szczepienie zaleca się:

  • mężczyznom utrzymującym stosunki homoseksualne,
  • osobom zarażonym wirusem HIV.

Przeważnie stosowane są 3 dawki szczepienia podane w schemacie 0-2-6 miesięcy. Jednak schemat ten w zależności od momentu, w którym wykonywane jest szczepienie może się różnić. Preparat podawany jest domięśniowo. Nie stosuje się dawek przypominających.

„W długoterminowym badaniu wykazano statystycznie długotrwałą ochronę utrzymującą się przez 10 lat. Badania nadal trwają, ale w chwili obecnej  nie ma wskazań do doszczepiania” – dodaje Aleksander Biesiada.

istockphoto.com

Cena szczepionki na raka szyjki macicy

Szczepionka przeciwko rakowi szyjki macicy nie jest refundowana.  Cena pojedynczej dawki szczepionki to około 400 – 500 zł. Cały cykl szczepień to koszt około 1200-1500 zł.

Coraz częściej jednak uruchamiane są programy darmowych szczepień przeciwko HPV finansowane z budżetów miast. Warto sprawdzić, czy jest taka możliwość w twojej okolicy.

Kto nie powinien się szczepić?

Szczepienie nie jest zalecane dziewczętom poniżej 9 roku życia. Preparatu nie mogą także przyjmować osoby uczulone na którykolwiek składnik szczepionki. Nie zaleca się szczepienia kobietom w ciąży i karmiącym piersią.

Tak, jak w przypadku innych szczepień szczepionki przeciw HPV nie podaje się w czasie aktywnej infekcji wirusowej/bakteryjnej lub w czasie zaostrzenia choroby przewlekłej.

Skutki uboczne

Do najczęściej występujących działań niepożądanych szczepienia należą bolesność w miejscu ukłucia, lekkie zaczerwienienie i obrzęk. Mogą także pojawić się bóle głowy, stan podgorączkowy czy gorączka, uczucie rozbicia, bolesność stawów. Do rzadziej pojawiających się skutków ubocznych należą:

  • objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, biegunka);
  • objawy skórne (świąd, pokrzywka, rumień).

Jeśli zauważysz u siebie którykolwiek z wymienionych objawów skontaktuj się z lekarzem rodzinnym.

Bardzo ważne jest, by pamiętać, że szczepienie przeciwko HPV nie zwalnia z regularnych, profilaktycznych kontroli ginekologicznych połączonych w wykonywaniem cytologii. Nie pozwól, by szczepienie uśpiło twoją czujność.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Leki przeciwwirusowe - na grypę i inne wirusy

Leki przeciwwirusowe – na grypę i inne wirusy

Szczepienia obowiązkowe odroczone na miesiąc. Rekomendacja ministra zdrowia i Głównego Inspektoratu Sanitarnego

Mastektomia – i co dalej? Rehabilitacja, ćwiczenia, wskazówki

Mastektomia – i co dalej? Rehabilitacja, ćwiczenia, wskazówki

Dziewczynka niemowlę leży i się śmieje

Szczepienia ochronne dzieci w trakcie pandemii koronawirusa. Co się zmienia? Wyjaśnia lekarka

Fran Drescher Rodin Eckenroth/Getty Images

Fran Drescher o chorobie, która zmieniła jej życie. „Byłabym dobrą mamą”

nalewanie kawy do kubka

Kawa i jej wpływ na zdrowie. Poznaj wszystkie zalety picia kawy

Kancerofobia u młodej osoby / istock

Co roku 160 tys. Polaków dowiaduje się, że ma nowotwór. Nic więc dziwnego, że coraz więcej osób cierpi na kancerofobię

Sala na onkologii dziecięcej. Rodzice w małym pomieszczeniu śpią na podłodze, czuwając przy chorych dzieciach

Jak wygląda onkologia dziecięca w Polsce? Przepełnione sale, dzieci z chemioterapią na korytarzach, rodzice śpią na podłodze

kobieta w laboratorium

Terapia CAR-T to nowa metoda leczenia raka. Uratowała życie pierwszej Polce chorej na chłoniaka

„Pokaż środkowy palec nowotworowi!” – poznańscy lekarze okazują solidarność z chorymi w wideo FaqRak

Szczepienie dziecka

Szczepienia a choroby skóry. Kiedy wstrzymać się ze szczepieniem tłumaczy dermatolożka Agnieszka Kobyłka-Dziki

GIF wycofuje z obrotu lek na raka. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności

Hair Love / screen YouTube.com

Animacja krótkometrażowa „Hair Love”, czyli historia z chorobą nowotworową w tle, zdobyła Oskara. Opowieść wzrusza do łez

Koktajl z jagód

Jagody açaí – nowa nadzieja w walce z rakiem?

Romuald Lipko

Romuald Lipko nie żyje. Muzyka zespołu Budka Suflera pokonał nowotwór

Szczepienie w ciąży - czy to bezpieczne?

Szczepienia przeciwko grypie w ciąży – czy to dobry pomysł? Komentarz eksperta

Jerzy Stuhr

Jerzy Stuhr w poruszającej kampanii dla dzieci chorych onkologicznie

„Istnieje wyraźna relacja między śmiechem a zwiększoną aktywnością komórek antyrakowych” – mówi Piotr Bielski, prowadzący zajęcia jogi śmiechu dla osób z chorobą onkologiczną

„Uważam, że stres wywołał to wszystko, co mnie spotkało. Wyhodowałam sobie guza na własne życzenie” – mówi Ina Dźwierzyńska od trzech lat żyjąca z guzem mózgu

Rak jelita grubego / istock

Codziennie na raka jelita grubego w Polsce umierają 33 osoby. Co czwarty pacjent, u którego diagnozuje się chorobę, ma przerzuty do innych organów

„Rak sprawił, że zwolniłam swój wewnętrzny motorek, choć znajomi mówią, że mam teraz więcej energii, niż kiedyś” – mówi psycholog Monika Włodarczyk, mająca za sobą raka piersi i mastektomię

ruda kobieta

HPV – co to jest? Jak wyglądają objawy? Na czym polega leczenie?

„Ważne, by zobaczyć coś więcej niż chorobę i nadać życiu sens, dzięki któremu możemy jeszcze coś razem przeżyć”. Psychoonkolog dr Mariola Kosowicz mówi o trudnych uczuciach towarzyszących rodzinie osoby chorej na raka

„Ważne, by zobaczyć coś więcej niż chorobę i nadać życiu sens, dzięki któremu możemy jeszcze coś razem przeżyć”. Psychoonkolog dr Mariola Kosowicz mówi o trudnych uczuciach towarzyszących rodzinie osoby chorej na raka

kobieta podczas badania piersi

Biopsja mammotomiczna. Na czym polega badanie i jak się do niego przygotować?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia