Niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy to choroba o różnorodnym podłożu i często niespecyficznych objawach. Choroba dotyka częściej kobiet niż mężczyzn i wymaga specjalistycznej diagnostyki oraz wdrożenia odpowiedniego leczenia.

Niedoczynność tarczycy – czym jest?

Niedoczynność tarczycy to choroba, na którą cierpi około 7% kobiet i tylko 1% mężczyzn. Choroba rozwija się na skutek niedoboru hormonów wytwarzanych przez gruczoł tarczycy, takich jak trójjodotyronina i tyroksyna (T3, T4). Hormony tarczycowe wpływają na metabolizm organizmu i regulują gospodarkę wapniowo-fosforanową. Bywa, że postawienie prawidłowej diagnozy jest trudne, bo objawy są bardzo niespecyficzne. Dzieje się tak zwłaszcza w przypadku utajonej postaci choroby. Jest to tzw. subkliniczna niedoczynność tarczycy, zwana też niedoczynnością mało objawową.

Diagnozowanie choroby niedoczynności tarczycy polega głównie na wykonaniu badań poziomu hormonów: TSH, fT3, fT4. Czasem wykonuje się badania stężenia przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy. W diagnostyce bardzo pomocne jest badanie USG gruczołu, a także USG jamy brzusznej, EKG i RTG klatki piersiowej.

Niedoczynność tarczycy a ciąża

Dużym problemem jest niedoczynność tarczycy a ciąża, stan ten wiąże się bowiem z zagrożeniem zarówno dla matki, jak i dziecka. Niedoczynność w ciąży zwiększa ryzyko poronienia, nadciśnienia ciążowego, odklejenia się łożyska i innych poważnych powikłań. Dobrze, jeśli choroba zostanie zdiagnozowana jeszcze przed zajściem w ciążę, a pacjentka jest pod opieką lekarza. W pierwszym trymestrze ciąży obecność hormonów tarczycy jest niezbędna, dlatego chora musi pozostawać pod opieką nie tylko ginekologa, ale także endokrynologa, który będzie sprawdzał poziom hormonów, a w razie potrzeby ordynował leki.

Niedoczynność tarczycy ‒ przyczyny

Przyczyny niedoczynności tarczycy są podobne przy jej pełnoobjawowej i subklinicznej postaci. Do najważniejszych zalicza się:

  • chorobę Hashimoto ‒ autoimmunologiczne zapalenie tarczycy,
  • usunięcie gruczołu z powodu nowotworu, wola guzkowego itp.,
  • leczenie jodem promieniotwórczym,
  • zapalenie tarczycy,
  • niedobór jodu,
  • choroby przysadki lub podwzgórza,
  • napromieniowanie okolic szyi z powodu leczenia nowotworów,
  • stosowanie niektórych leków (tzw. polekowa niedoczynność tarczycy).

Wtórna niedoczynność tarczycy związana jest z problemami w obrębie przysadki mózgowej (nowotwór, uszkodzenie). Wymienione powyżej przyczyny dotyczą głównie choroby, jaką jest pierwotna niedoczynność tarczycy.

Zobacz także: Objawy niedoczynności tarczycy

Niedoczynność tarczycy ‒ leczenie

Leczenie niedoczynności tarczycy zależy przede wszystkim od typu schorzenia. Przy pierwotnej niedoczynności tarczycy podaje się leki hormonalne, które mają za zadanie uzupełnić niedobór wytwarzanych przez tarczycę hormonów. Leczenie daje zazwyczaj szybkie i dobre rezultaty. Leki przepisuje endokrynolog po wcześniejszej dogłębnej diagnostyce. Leki należy przyjmować regularnie, gdyż efekty uzyskuje się na skutek długotrwałego ich zażywania.

Leki na niedoczynność tarczycy zawierają tyroksynę, która w organizmie przekształca się w trójjodotyroninę. W podobny sposób leczy się niedoczynność tarczycy u dzieci, a także niedoczynność tarczycy u ciężarnych. Podczas przyjmowania hormonów należy pozostać pod opieką endokrynologa, który regularnie będzie zlecał badania poziomu hormonów.

Niedoczynność tarczycy ‒ skutki

Skutkami niedoczynności tarczycy mogą być: nadmierne tycie, nadwrażliwość na zimno, podwyższony poziom cholesterolu, zmęczenie, senność, apatia, spowolnienie i obrzęki. Inne skutki niedoczynności tarczycy to suche, łamliwe włosy, szorstka skóra, problemy w oddychaniu, zaburzenia miesiączkowania, niestabilność emocjonalna, depresja. Niedoczynność tarczycy a serce to spowolnienie jego pracy, spadek tętna i ciśnienia krwi. Nieleczona niedoczynność tarczycy może nieść ze sobą naprawdę poważne skutki (niepłodność, choroby serca, a nawet śpiączkę), dlatego niezbędna jest właściwa diagnostyka w przypadku zauważenia niepokojących objawów lub jakiegokolwiek podejrzenia, że tarczyca nie funkcjonuje prawidłowo.

Badania na niedoczynność tarczycy

Jak rozpoznać niedoczynność tarczycy? Jakie badania na niedoczynność tarczycy należy wykonać? Do podstawowych badań należy oznaczenie poziomu hormonów oraz USG, w dalszej kolejności wykonuje się także USG brzucha, RTG klatki piersiowej, EKG, a także przeciwciała przeciwtarczycowe. O rodzaju niezbędnych badań zawsze decyduje lekarz. Niedoczynność tarczycy ‒ wyniki to kolejny problem, z którym borykają się osoby diagnozujące tarczycę. Jak interpretować i co oznaczają parametry? Wysokie stężenie TSH oznacza niedoczynność tarczycy, a niskie ‒ nadczynność. Jeśli wynik TSH jest nieprawidłowy i wzbudza podejrzenia lekarza, zalecane jest wykonanie dalszej diagnostyki (np. fT3, fT4).

Niedoczynność tarczycy a tycie, tarczyca a odchudzanie

Chorzy na niedoczynność tarczycy często mają kłopoty z utrzymaniem prawidłowej masy ciała, co wiąże się z zaburzeniami metabolizmu. Ważna jest wiedza jak schudnąć z niedoczynnością tarczycy. Konieczne jest wprowadzenie zdrowej, zbilansowanej diety, którą najlepiej przedyskutować z dietetykiem. Dobrze jest suplementować jod, na przykład spożywając duże ilości ryb.

Zobacz także: Dieta w niedoczynności tarczycy

Najnowsze