Skurcz

Skurcze mięśni są fizjologicznymi reakcjami na impulsy nerwowe płynące z ośrodkowego układu nerwowego przez włókna mięśniowe. W zależności od rodzaju mięśnia skurcz może stanowić odruch zależny od woli człowieka, np. skurcz nóg i wykonanie kroku, bądź niezależny, np. skurcze porodowe.

Patologiczne skurcze mięśni, np. łydek w nocy, utrudniają odpoczynek, pojawiają się nagle, są bardzo bolesne i mają tendencję do nawrotów, ale zarazem stanowią sygnał ze strony organizmu o zaburzeniach metabolicznych, miejscowych uszkodzeniach tkanek bądź chorobach przewlekłych, rozwijających się na tle m.in. układu krążenia. Nienaturalne, powtarzające się i wywołujące ból po ataku skurcze mięśni powinny zostać poddane konsultacji lekarskiej.

Czym jest skurcz?

Skurcz mięśnia to zmiana długości i napięcia jego włókien bądź zwiększenie napięcia bez zmiany długości, czego wynikiem jest ruch lub wygenerowanie siły statycznej w przebiegu przyczepów początkowych i końcowych mięśnia. Skurcz stanowi najistotniejszą zdolność tkanki mięśniowej. Skurcze mięśni mogą stanowić zarówno odruchy fizjologiczne, czyli prawidłowe, jak i być efektem patologicznych procesów zachodzących w organizmie. Naturalnie funkcjonujące mięśnie umożliwiają ruch i przemieszczanie się człowieka. Za pracę układu ruchu odpowiadają mięśnie szkieletowe, czyli poprzecznie prążkowane. Z kolei za funkcjonowanie organów wewnętrznych, na przykład za pracę jelit, odpowiadają mięśnie gładkie, struktury pracujące niezależne od woli człowieka. Bez względu na rodzaj mięśni, na jakość ich pracy wpływa m.in. gospodarka elektrolitowa organizmu, która w przypadku zaburzenia harmonii może objawiać się mimowolnymi skurczami mięśni.

Rodzaje skurczów mięśni

Podstawowy podział skurczów mięśni:

  • izotoniczne, polegające na zmianie długości mięśnia przy stałym poziomie napięcia umożliwiającego ruch,
  • izometryczne, czyli stała długość mięśnia przy wzroście siły napięcia, np. trzymanie ciężaru,
  • auksotoniczne, czyli zmiana długości i napięcia mięśnia, np. bieganie.

Klasyfikacja skurczów mięśni ze względu na częstotliwość docierania do mięśnia impulsów nerwowych:

  • tężcowy, czyli dotarcie impulsów w krótszym czasie, niż nastąpi rozkurcz mięśnia, np. mimowolne skurcze mięśni twarzy, szczękościsk,
  • tężcowy niezupełny, czyli dotarcie impulsu w czasie dłuższym niż skurcz, tzn. w momencie, kiedy mięsień zaczyna się rozkurczać – w ten sposób funkcjonują wszystkie mięśnie człowieka przez większość czasu,
  • tężcowy zupełny, czyli pobudzenie mięśnia, zanim rozpocznie się rozkurcz, co oznacza, że mięsień jest w fazie skurczu przez cały czas,
  • pojedynczy, czyli swobodny skurcz i rozkurcz mięśnia.

Skurcz łydki a skurcz przed porodem

Skurcz w łydce to najczęściej spotykany rodzaj patologicznego skurczu mięśnia, który potrafi wybudzić ze snu lub skutecznie utrudniać odpoczynek. Silne skurcze nóg często wyzwalają automatyczną reakcję stóp, wywołując skurcze palców i pozostawiając po kilkusekundowym napadzie nieprzyjemne doznanie bólowe i nierzadko tzw. zakwasy. Mięśniowe skurcze w nogach mogą pojawić się na tle wielu chwilowych miejscowych patologii związanych z zaburzeniem przewodnictwa nerwowo-krwionośnego bądź stanowić objaw przewlekłych chorób neurologicznych, metabolicznych czy ogólnoustrojowych.

Skurcze w ciąży to mimowolne ruchy włókien macicy, pojawiające się często i mogące przybierać różne nasilenie. Mogą sygnalizować np. rozciąganie się macicy wraz ze wzrostem dziecka bądź nawet poronienie. W III trymestrze mogą być z kolei sygnałem akcji porodowej. Skurcze macicy w ciąży przypominają dolegliwości menstruacyjne i w zależności od okresu występowania są objawem naturalnych bądź patologicznych stanów.

Bez względu na rodzaj skurczu mięśni, przyczyny mimowolnego kurczenia się włókien, wpływające na jakość codziennego funkcjonowania bądź wzbudzające niepokój o zdrowie, warto skonsultować z lekarzem.

Skurcze mięśni brzucha, dłoni, nóg – przyczyny

Skurcz brzucha to sygnał organizmu, który może świadczyć o zaburzeniach pracy narządów wewnętrznych w wyniku np.: złych nawyków żywieniowych, nietolerancji na niektóre składniki pokarmowe, zatruć, chorób i zaburzeń pracy jelit czy długotrwałego stresu. Skurcz mięśni brzucha może pojawić się również na skutek silnych menstruacji, zapalenia pęcherza czy skurczy porodowych.

Skurcze dłoni i zarazem skurcze w stopach mogą być wywołane na skutek m.in. patologii ośrodkowego układu nerwowego w przebiegu chorób genetycznych lub nabytych, takich jak mózgowe porażenie dziecięce, stan po udarze mózgu czy zespół obcej ręki.

Skurcze uda i łydki wywoływane są najczęściej przez:

  • przetrenowanie, zmęczenie i przegrzanie mięśni w wyniku długotrwałej aktywności fizycznej i pracy statycznej w pozycji stojącej,
  • brak odpoczynku i bezpośrednie urazy mechaniczne mięśni kończyn dolnych,
  • bierny tryb życia,
  • niedobór mikroelementów i wody,
  • otyłość, cukrzycę, choroby przewlekłe.

Wygląda na to, że niczego tu nie ma. Spróbuj użyć wyszukiwarki: