Przejdź do treści

Jak poradzić sobie ze stratą kogoś bliskiego?

Jak poradzić sobie ze stratą kogoś bliskiego?
Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
laboratorium, badanie próbki małpiej ospy
Małpia ospa w Europie – potwierdzone przypadki. Czy jest groźna i jakie daje objawy?
para w łóżku
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Pocałunek to samo zdrowie / istock
Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog mówi nam, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog wyjaśnia, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tomasz Dzieciątkowski: obawy dotyczące szczepionek przeciw COVID-19 i chorób powodujących bezpłodność kobiet są bezpodstawne

To bardzo trudne doświadczenie. Nagle w naszym świecie powstaje pustka. O tym, jak bardzo jest bolesna, wielu z nas przypomina sobie w okolicy 1 listopada. Razem z psychologami podpowiadamy, jak poradzić sobie po stracie bliskiej osoby.

– Jedną z najtrudniejszych rzeczy, z którymi musimy się zmierzyć po odejściu bliskich, jest to, że nawet po ich śmierci życie toczy się dalej. Na początku to wcale nie jest oczywiste – mówi psycholog Aleksandra Stasiak. – W naszym życiu wydarzyło się coś przełomowego, coś niewyobrażalnie smutnego, a tutaj okazuje się, że trzeba zrobić zakupy, zapłacić rachunki za prąd i internet, kupić bilet miesięczny na autobus albo wymienić opony na zimowe. Ta atakująca ze wszystkich stron proza życia zupełnie nie pasuje do tego, co przeżywamy – dodaje psycholog. Jak sobie pomóc?

Nie unikaj żyjących

W latach 80.dwóch psychologów ‒ Jeff Greenberg i Thomas Pyszczynski ‒ przeprowadziło badanie, w którym chcieli sprawdzić, jak próbujemy opanować strach przed śmiercią. – Wniosek jest prosty. Bardzo dobrym sposobem jest kontakt z innymi ludźmi. Nieseparowanie się od nich – mówi psycholog doktor Mateusz Zatorski. – Jeśli niedawno ktoś bliski od nas odszedł, oczywiście odwiedźmy jego grób. Zróbmy to 1 listopada. Zapalmy znicz, powspominajmy go. Ale zadbajmy też o to, żeby obok nas były inne osoby. Jak pokazały badania Pyszczynskiego i Greenberga, bardzo dobrą formą oswojenia się z tym, że zmarł ktoś dla nas ważny, jest to, że jesteśmy wśród żyjących bliskich. Bo to właśnie oni tu i teraz dają nam poczucie ciągłości i bezpieczeństwa – dodaje doktor Zatorski.

Utrzymuj więź ze zmarłą osobą

Psychologowie przekonują, że w momencie, gdy doświadczamy straty bliskiej osoby, nie powinniśmy próbować wymazać tej osoby z pamięci. – Nie chodzi o to, żeby budować swoje życie na nowo i zapomnieć o tym, co łączyło nas z naszym ojcem, kolegą, dziadkiem, krewnym – przekonuje Aleksandra Stasiak. – Naszym celem jest znalezienie dla zmarłej osoby takiego miejsca w naszym życiu, żebyśmy o niej pamiętali, ale żebyśmy patrzyli do przodu, podejmowali nowe wyzwania, planowali własną przyszłość. Z rozmów z moimi pacjentami wiem, że zmarły rodzic lub przyjaciel traktowany jest w ich wyobraźni jak typ anioła stróża, który czuwa gdzieś obok i ma moc chronienia przed czymś złym, co mogłoby ich spotkać – tłumaczy.

Bądź wyrozumiały wobec siebie

Zarówno psychologowie, jak i tanatolodzy, czyli tzw. badacze śmierci, mówią, że to, jak przeżywamy pierwsze dni, tygodnie i miesiące po odejściu bliskiej osoby, nie powinno być ani przez chwilę dyskutowane. Bo jest nasze. – Nie ma jednego odbioru śmierci. Mimo że zwykle pojawiają się stałe elementy, takie jak gniew czy strach – mówi doktor Mateusz Zatorski. – Samo to, że w okresie żałoby odczuwam uczucia X i Y, oznacza, że nie mogę odczuwać uczucia Z. Ktoś inny na moim miejscu odczuwałby Z, a nie umiałby odczuwać X. I to jest w porządku. Zachęcam, podejdźmy do samych siebie ze zrozumieniem. Poklepmy samych siebie po ramieniu. Żałoba jest jak ubranie szyte na miarę na konkretną osobę. Oczywiście, możemy mówić o pewnych ogólnych typach przeżywania tych smutnych chwil, ale to tylko oddalona od życia teoria – mówi Aleksandra Stasiak.

Sytuacja pierwsza: odchodzi bliska nam osoba. A my nie czujemy nic. Nie płaczemy. Więcej łez płynie nam z oczu, gdy ktoś obok kroi cebulę. W wirze obowiązków nie odczuwamy nawet smutku. Czy to jest w porządku? – Wbrew pozorom takie zamrożenie uczuć pojawia się bardzo często. Bierze się stąd, że na szczęście rzadko kogoś tracimy. A gdy już to się dzieje, oszołomienie tym spowodowane bywa większe niż smutek. Nie oznacza to wcale, że jesteśmy bez serca czy emocji lub, co gorsza, że nie zależało nam na tej osobie. Introwertycy bardzo często sprawiają wrażenie przyjmujących tak smutne informacje ze stoickim spokojem, beznamiętnie – mówi psycholożka.

Sytuacja druga: jesteśmy w supermarkecie. Siedzimy za kierownicą i zatrzymujemy się na światłach. Spacerujemy w niedzielę w parku. I w każdym z tych miejsc wydaje nam się, że tuż obok: w kolejce do kasy, w samochodzie na sąsiednim pasie, na ławce w parku widzimy osobę, która odeszła. Co więcej, mimo że wiemy, że niemożliwe jest, aby była to ta osoba, przyglądamy się, zastanawiamy, dopatrujemy podobieństw. – W moim gabinecie słyszę pytania typu „Czy to jest objaw choroby psychicznej?”. Odpowiedź brzmi: absolutnie nie. To efekt silnej tęsknoty i dużego szoku wywołanych odejściem bliskiej osoby – tłumaczy Aleksandra Stasiak.

Nie wspominaj tylko tego, co miłe

Zdarza się, że trudności z pogodzeniem się ze stratą bliskiej osoby są tak duże, że psychologowie i terapeuci sugerują bardzo zaskakujące sposoby. – Doradziłam kiedyś mojej pacjentce, która nie mogła poradzić sobie ze śmiercią ojca, żeby przypomniała sobie chwile, gdy złościła się na swojego tatę. Gdy spierali się o politykę, a mieli skrajnie różne poglądy. Gdy on krytykował jej decyzje zawodowe. Gdy denerwował ją brakiem stanowczości w niektórych sprawach – wspomina psycholożka. Mimo że ten sposób jest niezgodny z popularną zasadą, która mówi, że „o zmarłych należy mówić tylko dobrze”, to… jest on skuteczny! – Nie chodzi tu o to, żeby powiedzieć: „Uff, jak to dobrze że już nie musimy jadać razem niedzielnych obiadów i kłócić się o politykę!”. Chodzi o zwykłą ostrożność. Bo często mamy tendencję do gloryfikowania, zachwalania nieżyjących. Tymczasem to byli ludzie tacy jak my: ze swoimi słabościami, gorszymi dniami czy po prostu nerwami. Delikatnie, ale przypomnijmy sobie o tym – mówi Stasiak.

– Bardzo chętnie uciekamy przed śmiercią, jak najdalej. Dotyczy to niemal każdego z nas. Badania Greenberga i Pyszczynskiego pokazały, że zmagają się z tym pracownicy szpitali, psychologowie kliniczni, nawet grabarze czy pracownicy prosektoriów, czyli ludzie, którzy na co dzień blisko śmierci przebywają. Dla nich czyjaś śmierć też nie jest obojętnym bodźcem – mówi doktor Mateusz Zatorski. Jak dodaje, często ci, którzy doświadczyli odejścia bliskiej im osoby, są silniejsi i nie chcą tak bardzo uciekać od samej myśli o śmierci. Oni trochę tę myśl oswoili. Dzięki jednemu: zdążyli przepracować swoje doświadczenie …

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Katarzyna Rudnicka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Pacjentem jest rodzina, a nie dziecko

Urszula Dąbrowska/ fot. M. Dąbrowski)

„Największy lęk pandemii? To, że się skończy”. Jak introwertycy wracają do życia po izolacji?

Co widzimy w lustrze? Porównujemy, jak oceniają siebie kobiety i mężczyźni

Kobieta

„Metoda warta uwagi, a przede wszystkim odczarowania” – pisze o hipnozie lek. Aleksandra Pięta

Jak uwolnić się od lęku? Skuteczne sposoby

„Konsekwencje pracoholizmu to wyczerpanie fizyczne i emocjonalne”. Kiedy za bardzo kochasz swoją pracę?

„Chłopaki nie płaczą”? Wyjaśniamy, dlaczego już nikt nigdy nie powinien tak mówić

Marzena Barszcz, psychoterapeutka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jesteś swoim ciałem

Nie wypada? A właśnie że wypada!

SESJA TERAPEUTYCZNA: Im bardziej czegoś nie ma, tym bardziej jest

Kobieta siedzi na pomoście

Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Rozmawiasz? Nie przerywaj, nie kończ czyjejś myśli i nie mów za innych

Sex coach – kto to taki i czym różni się od seksuologa?

MAKE SEX EASIER: Najgorszy i najlepszy seks w życiu. Co robić z tymi ekstremalnymi doznaniami?

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Racjonalna ignorancja – czym jest? Kto to jest ignorant?

Robert Szostek, psychoterapeuta

SESJA TERAPEUTYCZNA: Najkrócej, jak to tylko jest możliwe

Katarzyna Szczerbowska/ Archiwum prywatne

Katarzyna Szczerbowska: Stan psychozy jest trochę jak sen. Trudno przekazać, jaką udręką jest takie śnienie na jawie

Oto zdania, które skutecznie demotywują. Kiedy padają, z dyskusji robi się klasyczna „pyskusja”

Dziewczyna przed komputerem

Myślami ciągle w pracy? O tym jak nie popaść w uzależnienie, porozmawialiśmy z psychologiem Pawłem Dukaczewskim

„Ludzie tak mnie wkurzają. Przecież można było zrobić to inaczej!”. Dlaczego ciągła racja to frustracja?

Krytyk w tobie. Pozornie chce dla ciebie jak najlepiej, ale wcale nie jest twoim sprzymierzeńcem

Kobieta

Jak zmienić sposób, w jaki patrzymy na życie? Kasia Bem podaje klucz do szczęścia

Opętanie – objawy u dzieci i dorosłych. Jak je rozpoznać?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?