Rak jelita grubego

Rak jelita grubego jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych. Niestety, częstość zachorowań stale wzrasta. Według statystyk w Polsce rocznie rozpoznaje się ok. 14 tysięcy nowych przypadków zachorowań na raka jelita grubego.

Występowanie raka jelita grubego jest związane ze stylem życia oraz skłonnościami genetycznymi. Siedzący tryb życia, nieprawidłowa dieta (typu fast food) i palenie papierosów to najczęstsze przyczyny raka jelita grubego. Odpowiednia profilaktyka zdrowotna znacznie zmniejsza szanse na wystąpienie choroby.

Rak jelita grubego – objawy

Nierzadko zdarza się, że wczesny rak jelita grubego przebiega bez uchwytnych dolegliwości. Wysoce wskazane jest więc wykonywanie badań przesiewowych pod kątem jego wczesnego wykrycia, zwłaszcza u osób po 50 roku życia. Do badań tych zalicza się kolonoskopię oraz test na obecność krwi utajonej w stolcu. Osoby, u których choroba występuje rodzinnie, powinny wcześniej wykonać kontrolną kolonoskopię. Najczęstsze dolegliwości związane z rakiem jelita grubego dotyczą utrudnionego pasażu jelitowego i objawiają się bólami oraz wzdęciami brzucha. Kolejne, równie istotne symptomy choroby mają swoje podłoże w krwawieniach do światła przewodu pokarmowego. Mogą się one objawiać obecnością krwi w stolcu, anemią spowodowaną niedoborem żelaza oraz uczuciem osłabienia. Inne niepokojące objawy raka jelita grubego to: zmiana rytmu wypróżnień, uczucie niepełnego wypróżnienia, bolesne parcia, wyczuwalny przez powłoki brzuszne guz oraz obecność śluzu w kale. Dodatkowo chorzy mogą zgłaszać zmianę w wyglądzie oraz objętości stolca (charakterystyczne są tzw. stolce ołówkowate). Objawy raka jelita grubego są również związane z miejscem jego występowania.

Stwierdzenie obecności wyżej wymienionych objawów jest niezwłocznym wskazaniem do wykonania badań kontrolnych. Badanie per rectum jest przeprowadzane przy wszelkich dolegliwościach ze strony odbytu. Rak jelita grubego często lokalizuje się w początkowym odcinku odbytnicy, co pozwala na jego szybkie wykrycie właśnie tą metodą. Samo rozpoznanie guza nie wystarcza do stwierdzenia choroby. Niezbędne jest pobranie wycinków w celu ich oceny histologicznej oraz wykonanie badań obrazowych (USG, tomografia, rezonans magnetyczny), które uwidocznią zasięg zmiany.

Rak jelita grubego – leczenie

Najczęściej stosowaną metodą leczenia raka jelita grubego jest zabieg operacyjny. Interwencja chirurgiczna zazwyczaj polega na usunięciu guza wraz z odpowiadającym mu odcinkiem jelita oraz wycięciu lokalnych węzłów chłonnych. Następnie chirurg zespala jelito w celu odtworzenia jego ciągłości. Istnieje możliwość miejscowego wycięcia zmiany, jednak musi to być związane z wczesnym wykryciem niewielkiego (<3 cm) raka jelita grubego bez przerzutówLeczenie operacyjne łączy się dodatkowo z radioterapią w celu zwiększenia szansy powodzenia zabiegu. Chemioterapia jest uzupełnieniem postępowania pooperacyjnego. Pacjentom po leczeniu raka jelita grubego zaleca się okresowe badanie poziomu CEA we krwi. Wzrost poziomu markera może świadczyć o wznowie choroby. Jest to wskazanie do ponownego leczenia operacyjnego.

Rak jelita grubego – rokowania

Rokowanie w przypadku raka jelita grubego jest zależne od zaawansowania nowotworu. Przeżycie 5-letnie w I stopniu zaawansowania nowotworu wynosi od 70–90%. W przypadku III, najcięższego stopnia przeżycie 5-letnie wynosi 40–60%. Kolejne czynniki, które wpływają na stopień zaawansowania raka jelita grubego to: wiek chorego, lokalizacja guza oraz drożność jelita przed operacją.

Niestety, rak jelita grubego należy do grupy nowotworów złośliwych, czyli dających przerzuty. Ich obecność jest zawsze czynnikiem rokującym niekorzystnie. Przerzuty raka jelita grubego najczęściej lokalizują się w wątrobie. Stwierdza się je również w kościach i płucach. Objawy przerzutów raka jelita grubego mogą być mało swoiste lub w ogóle nie występować.

Rokowanie u osób chorych jest również zależne od powodzenia zabiegu operacyjnego. Chory, któremu udało się wyzdrowieć, powinien do końca życia znajdować się pod stałą kontrolą lekarską, która ma na celu ocenę możliwości wystąpienia nawrotów choroby.

Rak jelita grubego – profilaktyka

W przypadku każdej choroby nowotworowej nieoceniona jest profilaktyka. Prowadzenie prozdrowotnego trybu życia znacznie zmniejsza szansę na wystąpienie raka jelita grubego. Wykazano, że regularna aktywność fizyczna obniża szansę zachorowania na nowotwór. Dodatkowo u ćwiczących fizycznie osób obserwuje się lepsze wyniki leczenia wraz z niższym ryzykiem nawrotu choroby.

Kolejnym ważnym elementem profilaktyki jest odżywianie. Spożywanie dużej ilości owoców i warzyw (produktów bogatych w błonnik) zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwór. Z kolei dieta w przypadku raka jelita grubego powinna zawierać produkty lekkostrawne i koncentrować się na wyrównaniu niedoborów żywieniowych chorego

Najnowsze