Przejdź do treści

Kortyzol – walcz albo uciekaj!

kortyzol
Kortyzol - walcz albo uciekaj! Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta patrzy na słońce. Ma zamknięte oczy i ręce na głowie
Witamina D – czy i kiedy można ją przedawkować? Jaka jej ilość jest bezpieczna? Tłumaczy farmaceutka
Schizofrenia / istockphoto
Schizofrenia – jak chorują kobiety?
Patenty babci na bycie zero waste
7 sposobów naszych babć na bycie zero waste
Co jeść na śniadanie? / istock
7 rzeczy, których nie powinniśmy jeść na śniadanie
test ciążowy
„Okresu brak a wynik testu negatywny”. Ginekolog wyjaśnia, kiedy najlepiej wykonać test ciążowy

W sytuacji silnego stresu nadnercza produkują kortyzol ‒ hormon, który obok adrenaliny i testosteronu odpowiedzialny jest za reakcję zmuszającą nas do obrony albo ucieczki. Z tym że nie mamy realnych wrogów, przed którymi powinnyśmy uciekać albo z którymi prowadzić boje. Czemu więc często mamy podwyższony poziom kortyzolu i co to oznacza?

Sytuacja wywołująca silne napięcie uruchamia zwiększoną produkcję kortyzolu. Ten proces podwyższa natychmiast stężenie glukozy we krwi, zakładając, że organizm będzie potrzebował więcej energii do działania. W tym samym momencie podnosi się również ciśnienie krwi. Wszystko po to, by organizm był gotowy do walki albo ucieczki. I o ile nie jesteśmy już łowcami w leśnej dziczy, staliśmy się zarazem myśliwym i zwierzyną w miejskiej dżungli.

Niebezpieczeństwa się zmieniły, sytuacje zagrożenia nie są związane z dziką naturą, ale z nieprzewidywalnością życia. Niespodziewany korek w drodze do pracy jest w stanie wywołać lawinę lęków związanych z samym wyobrażeniem reprymendy od szefa. Ból napinający plecy, przyspieszony oddech i wrażenie, że jesteś na skraju furii, to właśnie efekty działania kortyzolu. Od czasu jaskiniowców wrogowie, z którymi musimy się mierzyć, zmienili się nieco, ale reakcje organizmu są niezmienne.

Stres stresowi nierówny

Stres krótkotrwały i wynikające z niego nagłe wahania poziomu kortyzolu w organizmie skutkują problemami z pamięcią. Jesteśmy mniej kreatywni, działamy schematycznie, nie jesteśmy w stanie improwizować. Mózg przestawia się w tryb „natychmiast działaj skutecznie”, nie ma więc miejsca na twórcze działanie, skoro w obliczu zagrożenia trzeba się ratować! Ale to i tak nie najgorsza sytuacja.

Jeśli jednak stres przechodzi w stan przewlekły, poziom kortyzolu stale utrzymuje się na podwyższonym poziomie, siejąc spustoszenie w naszym organizmie. Tymczasowa przyspieszona akcja serca przechodzi w chorobowe nadciśnienie tętnicze, a więc zwiększa ryzyko zawału, udaru, wylewu. Funkcjonowanie w stanie gotowości w sytuacji, kiedy faktyczne zagrożenie się nie pojawia i nie mamy możliwości rozładowania powstałego napięcia, powoduje ogólne przemęczenie organizmu.

Pojawia się problem z zasypianiem. Jeśli udaje nam się zasnąć, to jest to sen płytki, nieregenerujący i nieprzynoszący odpoczynku. To prosta droga do załamań nastroju i depresji.

Kortyzol

Poziom kortyzolu warto sprawdzić, jeśli odczuwamy zaburzenia nastroju, mamy problem z bezsennością, występuje nadciśnienie ‒ wówczas wyniki zapewne będą powyżej normy. W takich sytuacjach warto zadbać o swój ogólny dobrostan. Najprostszą receptą jest dbałość o funkcjonowanie zgodnie z cyklem dobowym ‒ aktywność powinna mieć miejsce rano, a wieczorem powinniśmy znaleźć czas na odpoczynek i wyciszenie. Sprzymierzeńcami w naturalnej regulacji kortyzolu są medytacje, wszelkie techniki relaksacyjne i umiarkowana aktywność fizyczna.

Stale wysoki poziom kortyzolu może również świadczyć o poważniejszych chorobach – guzie nadnerczy, raku płuc czy tarczycy. Obniżony poziom kortyzolu objawia się ogólnym osłabieniem, zmęczeniem, niskim ciśnieniem. Często świadczy o niedoczynności kory nadnerczy albo o wrodzonym niedoborze enzymów odpowiedzialnych za syntezę hormonów nadnerczowych. Nie warto bać się na zapas, bo to… wywołuje stres. Ale warto trzymać rękę na pulsie i o kortyzolu pamiętać.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

mobbing

Mobbing w miejscu pracy? Reaguj natychmiast! Co warto wiedzieć?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta je ciastko

O zajadaniu stresu, czyli dlaczego sięgamy po słodycze a nie warzywa, kiedy się denerwujemy

10 niezdrowych wieczornych nawyków

„Tradycja jest dla nas ważna, dopóki jest wygodna. A jeżeli tradycja wiąże się ze stawianiem nam wymagań, ograniczeń, nakazów – to jej nie lubimy”. Jak nie zwariować w Święta i przeżyć je bez nadmiernego stresu? Wyjaśnia psycholog

Jak przetrwać święta i nie zwariować?

„Gdy nadchodzą święta, jesteśmy zazwyczaj tak zmęczeni i sfrustrowani, że przestają nas cieszyć” – mówi psycholożka

zestresowana kobieta

„Stres jest najpowszechniejszym czynnikiem, który rujnuje życie seksualne”. Dowiedz się, jak toksyczna praca wpływa na nasz organizm

smutna kobieta pakująca prezenty świąteczne

Nie lubisz świąt? Nie martw się, to… normalne

Wigilia firmowa

„Wigilie firmowe traktujemy zbyt poważnie, przez co spinamy się i generujemy sobie sami dodatkowy stres” – mówi psycholożka

kobieta nad morzem

„Stresuje nas nasza interpretacja rzeczywistości” – mówi psycholog Katarzyna Binkiewicz. Jak przestać się zamartwiać?

kobieta pracująca w domu

Chcesz być zdrowsza? Poznaj 8 sekretów ludzi, którzy nie chorują

kobiety jedzące marchewki

10 zagrożeń drastycznych diet

kobieta w pracy wieczorem

„Jeśli szef ma ochotę zostawać po godzinach, jest to jego zdrowie psychiczne. Ty martw się swoim”. O zagrożeniach wynikających z pracy „po godzinach” mówi psycholog Jadwiga Grech

Pheochromocytoma (guz chromochłonny) - czym jest? Jakie daje objawy?

Pheochromocytoma (guz chromochłonny) – czym jest? Jakie daje objawy?

Stres rujnuje ci życie? 7 sygnałów, których lepiej nie bagatelizować

Stres rujnuje ci życie? Psycholog opisuje 7 sygnałów, których lepiej nie bagatelizuj

Utrata miesiączki przez stres zdarza się bardzo często

Stres a okres. Utrata miesiączki przez stres zdarza się bardzo często. To niestety usypia czujność lekarzy i pacjentów

sałatka z łososiem

Jesteś często nerwowa? Przyczyną może być… dieta. Sprawdź, jakie zmiany warto w niej wprowadzić

kieliszek wina

5 rzeczy, których nie cierpi twój żołądek

Kobieta w kapeluszu stoi na ulicy

Masz problem z wypadającymi włosami? To może być łysienie telogenowe

kobieta owinięta kocem

Często łapiesz infekcje? Dowiedz się, w czym może tkwić problem

Czy herbata z miodem wyleczy przeziębienie? Fakty i mity o odporności

Różne suplementy dla kobiet

Suplementy na miarę potrzeb – sprawdź, czego potrzebujesz w zależności od tego, na jakim etapie życia jesteś i co robisz

Metoda TRE / unsplash.com

Przeżyłaś w swoim życiu traumę, jesteś zestresowana, nie możesz spać? Spróbuj TRE i po prostu zaufaj swojemu ciału

Nie możesz wyleczyć trądziku? Przyczyną może być stres

Leczysz trądzik i nie widzisz efektów? Kosmetolożka: przyczyną może być stres!

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia