Przejdź do treści

Kortyzol – walcz albo uciekaj!

kortyzol
Kortyzol - walcz albo uciekaj! Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
woda różana
Woda różana. Poznaj jej właściwości i zastosowanie. Która jest najlepsza?
Jak dbać o zęby? Nasze największe grzechy związane z higieną jamy ustnej
Jak dbać o zęby? Oto największe grzechy, jakie popełniamy. Wymienia dentysta Tomasz Kupryś
matka z noworodkiem
Ginekolog: podtlenek azotu to jedna z najprostszych form łagodzenia bólu porodowego. Za rzadko się o tym mówi
Seks a spalanie kalorii
W czasie seksu spalamy kalorie, to wiemy. Co robić, aby tracić ich jeszcze więcej?
koronawirus SARS-CoV-2
Zmiany w zaleceniach dotyczących pacjentów z COVID-19. Chlorochina nie jest już rekomendowana w leczeniu podstawowym!

W sytuacji silnego stresu nadnercza produkują kortyzol ‒ hormon, który obok adrenaliny i testosteronu odpowiedzialny jest za reakcję zmuszającą nas do obrony albo ucieczki. Z tym że nie mamy realnych wrogów, przed którymi powinnyśmy uciekać albo z którymi prowadzić boje. Czemu więc często mamy podwyższony poziom kortyzolu i co to oznacza?

Sytuacja wywołująca silne napięcie uruchamia zwiększoną produkcję kortyzolu. Ten proces podwyższa natychmiast stężenie glukozy we krwi, zakładając, że organizm będzie potrzebował więcej energii do działania. W tym samym momencie podnosi się również ciśnienie krwi. Wszystko po to, by organizm był gotowy do walki albo ucieczki. I o ile nie jesteśmy już łowcami w leśnej dziczy, staliśmy się zarazem myśliwym i zwierzyną w miejskiej dżungli.

Niebezpieczeństwa się zmieniły, sytuacje zagrożenia nie są związane z dziką naturą, ale z nieprzewidywalnością życia. Niespodziewany korek w drodze do pracy jest w stanie wywołać lawinę lęków związanych z samym wyobrażeniem reprymendy od szefa. Ból napinający plecy, przyspieszony oddech i wrażenie, że jesteś na skraju furii, to właśnie efekty działania kortyzolu. Od czasu jaskiniowców wrogowie, z którymi musimy się mierzyć, zmienili się nieco, ale reakcje organizmu są niezmienne.

Stres stresowi nierówny

Stres krótkotrwały i wynikające z niego nagłe wahania poziomu kortyzolu w organizmie skutkują problemami z pamięcią. Jesteśmy mniej kreatywni, działamy schematycznie, nie jesteśmy w stanie improwizować. Mózg przestawia się w tryb „natychmiast działaj skutecznie”, nie ma więc miejsca na twórcze działanie, skoro w obliczu zagrożenia trzeba się ratować! Ale to i tak nie najgorsza sytuacja.

Jeśli jednak stres przechodzi w stan przewlekły, poziom kortyzolu stale utrzymuje się na podwyższonym poziomie, siejąc spustoszenie w naszym organizmie. Tymczasowa przyspieszona akcja serca przechodzi w chorobowe nadciśnienie tętnicze, a więc zwiększa ryzyko zawału, udaru, wylewu. Funkcjonowanie w stanie gotowości w sytuacji, kiedy faktyczne zagrożenie się nie pojawia i nie mamy możliwości rozładowania powstałego napięcia, powoduje ogólne przemęczenie organizmu.

Pojawia się problem z zasypianiem. Jeśli udaje nam się zasnąć, to jest to sen płytki, nieregenerujący i nieprzynoszący odpoczynku. To prosta droga do załamań nastroju i depresji.

Kortyzol

Poziom kortyzolu warto sprawdzić, jeśli odczuwamy zaburzenia nastroju, mamy problem z bezsennością, występuje nadciśnienie ‒ wówczas wyniki zapewne będą powyżej normy. W takich sytuacjach warto zadbać o swój ogólny dobrostan. Najprostszą receptą jest dbałość o funkcjonowanie zgodnie z cyklem dobowym ‒ aktywność powinna mieć miejsce rano, a wieczorem powinniśmy znaleźć czas na odpoczynek i wyciszenie. Sprzymierzeńcami w naturalnej regulacji kortyzolu są medytacje, wszelkie techniki relaksacyjne i umiarkowana aktywność fizyczna.

Stale wysoki poziom kortyzolu może również świadczyć o poważniejszych chorobach – guzie nadnerczy, raku płuc czy tarczycy. Obniżony poziom kortyzolu objawia się ogólnym osłabieniem, zmęczeniem, niskim ciśnieniem. Często świadczy o niedoczynności kory nadnerczy albo o wrodzonym niedoborze enzymów odpowiedzialnych za syntezę hormonów nadnerczowych. Nie warto bać się na zapas, bo to… wywołuje stres. Ale warto trzymać rękę na pulsie i o kortyzolu pamiętać.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ashwagandha to roślina, której właściwości znane są od lat

Ashwagandha – adaptogen pomocny w łagodzeniu PMS

Kobieta z kwiatami w ręce

„Miałam wrażenie, że wszyscy na mnie patrzą, bo moja twarz płonie”. Autorka bloga Nieekspertka o zaczerwienieniu twarzy, które było oznaką i powodem stresu

Stres ma płeć! Zdradzamy, jak reagują na niego kobiety, a jak mężczyźni

Stres ma płeć! Zdradzamy, jak reagują na niego kobiety, a jak mężczyźni

Najlepsza pora na kawę to…

Najlepsza pora w ciągu dnia na kawę to…

5 ćwiczeń, które zredukują stres

Stres, praca, napięcie, pośpiech? Znajdź chwilę czasu na ćwiczenia na odstresowanie!

Jaki wpływ na psychikę ma sprzątanie? Wyjaśnia psycholożka Justyna Kaczmarczyk/rawpixel

Jaki wpływ na psychikę ma sprzątanie? Wyjaśnia psycholożka Justyna Kaczmarczyk

Las w 3D łagodzi stres? Dobra alternatywa na trudny czas kwarantanny?

Las w 3D łagodzi stres? Dobra alternatywa na trudny czas kwarantanny?

Kobieta zasłania twarz rękoma

Jak stres działa na skórę? Z powodu kwarantanny będzie to bardziej widoczne na twarzy, ostrzega Ekspert Kosmetyczny

8 rad dla zestresowanych rodziców

8 rad dla zestresowanych rodziców

bakalie

Na stres dobre są… bakalie! Dlaczego warto sięgać po orzechy, morele, migdały czy figi?

Siwienie włosów / istock

Czy da się osiwieć ze strachu w jedną noc? Odpowiada ekspertka

Praca zdalna / unsplash

Jak pracować zdalnie i nie oszaleć? Psycholożka ma kilka rad dla nas wszystkich

Proste ćwiczenie dla tych, którzy bardzo się stresują

Proste ćwiczenie dla tych, którzy bardzo się stresują

Co długotrwały stres robi z mózgiem

Wiesz, co długotrwały stres robi z twoim mózgiem? Jak się bronić przed stresem?

spocona kobieta

6 rzeczy, które twój pot chce ci powiedzieć

Korzeń arktyczny

Korzeń arktyczny – właściwości i przeciwwskazania

Jelita a stres / istock

Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają

Współczesne dzieci żyją w stresie, depresja jest coraz bardziej powszechna/gettyimages

„Nie bójmy się chwalić naszych dzieci” – psycholog dziecięcy Monika Chrapińska-Krupa opowiada o stresie i depresji wśród młodych ludzi

3 kobiety pracują na laptopach w kawiarni i rozmawiają ze sobą

Ergonomia – nie pracuj kosztem zdrowia!

Kobieta stoi na drodze

Brak ci pewności siebie? Popracuj z ciałem!

Kobieta śpi - paraliż senny

Paraliż senny – co to jest, jakie są jego przyczyny i objawy?

Kobieta idzie z rozłożonym parasolem w ręku

Stres to cichy zabójca? „Stres, którego doświadczasz wpływa na wiele procesów fizjologicznych, w tym trawienie, działanie układu odpornościowego, nastrój, emocje” – tłumaczy lekarka

Kortyzol – hormon zabójca, który niszczy ci życie. Co o nim wiemy?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?