Przejdź do treści

Kortyzol – walcz albo uciekaj!

Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Sex coach – kto to taki?
Pod lupę bierze seksualność i relacje intymne. Sex coach – kto to taki i czym różni się od seksuologa?
rozmowy kobiet
Na szefa, na męża, na pogodę, na korki. Na wszystko. Narzekanie rutyną dnia codziennego
kawa po chińsku
Kawa po chińsku. Poranny rytuał, który pozwoli ci dobrze zacząć dzień
5 mitów na temat bólu gardła.
5 mitów na temat bólu gardła. Prawda czy fałsz? Weryfikujemy je z lekarzem
Joga na dobranoc
Joga na dobranoc. Wypróbuj, zanim pójdziesz spać!

W sytuacji silnego stresu nadnercza produkują kortyzol ‒ hormon, który obok adrenaliny i testosteronu odpowiedzialny jest za reakcję zmuszającą nas do obrony albo ucieczki. Z tym że nie mamy realnych wrogów, przed którymi powinniśmy uciekać albo z którymi prowadzić boje. Czemu więc często mamy podwyższony poziom kortyzolu i co to oznacza?

Sytuacja wywołująca silne napięcie uruchamia zwiększoną produkcję kortyzolu. Ten proces podwyższa natychmiast stężenie glukozy we krwi, zakładając, że organizm będzie potrzebował więcej energii do działania. W tym samym momencie podnosi się również ciśnienie krwi. Wszystko po to, by organizm był gotowy do walki albo ucieczki. I o ile nie jesteśmy już łowcami w leśnej dziczy, staliśmy się zarazem myśliwym i zwierzyną w miejskiej dżungli. Niebezpieczeństwa się zmieniły, sytuacje zagrożenia nie są związane z dziką naturą, ale z nieprzewidywalnością życia. Niespodziewany korek w drodze do pracy jest w stanie wywołać lawinę lęków związanych z samym wyobrażeniem reprymendy od szefa. Ból napinający plecy, przyspieszony oddech i wrażenie, że jesteś na skraju furii, to właśnie efekty działania kortyzolu. Od czasu jaskiniowców wrogowie, z którymi musimy się mierzyć, zmienili się nieco, ale reakcje organizmu są niezmienne.

Stres stresowi nierówny

Stres krótkotrwały i wynikające z niego nagłe wahania poziomu kortyzolu w organizmie skutkują problemami z pamięcią. Jesteśmy mniej kreatywni, działamy schematycznie, nie jesteśmy w stanie improwizować. Mózg przestawia się w tryb „natychmiast działaj skutecznie”, nie ma więc miejsca na twórcze działanie, skoro w obliczu zagrożenia trzeba się ratować! Ale to i tak nie najgorsza sytuacja.
Jeśli jednak stres przechodzi w stan przewlekły, poziom kortyzolu stale utrzymuje się na podwyższonym poziomie, siejąc spustoszenie w naszym organizmie. Tymczasowa przyspieszona akcja serca przechodzi w chorobowe nadciśnienie tętnicze, a więc zwiększa ryzyko zawału, udaru, wylewu. Funkcjonowanie w stanie gotowości w sytuacji, kiedy faktyczne zagrożenie się nie pojawia i nie mamy możliwości rozładowania powstałego napięcia, powoduje ogólne przemęczenie organizmu. Pojawia się problem z zasypianiem. Jeśli udaje nam się zasnąć, to jest to sen płytki, nieregenerujący i nieprzynoszący odpoczynku. To prosta droga do załamań nastroju i depresji.

Poziom kortyzolu warto sprawdzić, jeśli odczuwamy zaburzenia nastroju, mamy problem z bezsennością, występuje nadciśnienie ‒ wówczas wyniki zapewne będą powyżej normy. W takich sytuacjach warto zadbać o swój ogólny dobrostan. Najprostszą receptą jest dbałość o funkcjonowanie zgodnie z cyklem dobowym ‒ aktywność powinna mieć miejsce rano, a wieczorem powinniśmy znaleźć czas na odpoczynek i wyciszenie. Sprzymierzeńcami w naturalnej regulacji kortyzolu są medytacje, wszelkie techniki relaksacyjne i umiarkowana aktywność fizyczna.

Stale wysoki poziom kortyzolu może również świadczyć o poważniejszych chorobach – guzie nadnerczy, raku płuc czy tarczycy. Obniżony poziom kortyzolu objawia się ogólnym osłabieniem, zmęczeniem, niskim ciśnieniem. Często świadczy o niedoczynności kory nadnerczy albo o wrodzonym niedoborze enzymów odpowiedzialnych za syntezę hormonów nadnerczowych. Nie warto bać się na zapas, bo to… wywołuje stres. Ale warto trzymać rękę na pulsie i o kortyzolu pamiętać.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Dbajmy o siebie całościowo. To jest najważniejsze. Maseczka na twarz nie wystarczy.” Ciało i zdrowo – warsztaty dla dziewczyn, które chcą dobrze i zdrowo żyć!

Barbara Falenta z książką "Mamy dla Mamy"

„Nie musisz gotować trzydaniowych obiadów, ani chodzić po domu w sukience i w szpilkach”. Barbara Falenta o macierzyństwie z dystansem i książce „Mamy dla Mamy”

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

Zainteresują cię również:

Ty i telefon to nieodłączny duet? Zobacz 5 dolegliwości, które może wywołać smartfon

„Konsekwencje pracoholizmu to wyczerpanie fizyczne i emocjonalne”. Kiedy za bardzo kochasz swoją pracę?

„Żyję w ciągłym strachu” Jak przestać się bać? Pytamy psychologów

Dziewczyna hamak

5 patentów na wiosenne przemęczenie. Sprawdź, jak ustrzec się przed kacem po zimie

10 sposobów na to, by nie zwariować. Radzi Kasia Bem

„Złamane serce” to nie tylko przenośnia! O schorzeniu, które przez lata nie było rozpoznawane, mówi kardiolog Robert Gil

Stres w pracy - jak się go pozbyć?

Stres w pracy – jak go ograniczyć?

Jak obniżyć poziom kortyzolu

Wysoki poziom kortyzolu może być niebezpieczny. Oto jak możesz go obniżyć

Kobieta pije kawę przed monitorem

„Jeśli szef ma ochotę zostawać po godzinach, jest to jego zdrowie psychiczne. Ty martw się swoim”. O zagrożeniach wynikających z pracy „po godzinach” mówi psycholog Jadwiga Grech

zestresowana kobieta siedząca przy komputerze

Kortyzol – steroidowy hormon produkowany przez korę nadnerczy. O czym świadczy jego nadmiar i niedobór w organizmie człowieka?

„Weź się wyluzuj!”. Tylko jak? Oto kilka rad, dzięki którym nauczysz się „odpuszczać”

Lewoskrętna witamina C – gwiazda czy oszustka? Sprawdzamy!

Stres i atopia – toksyczny związek

Zmagasz się z atopowym zapaleniem skóry? Zobacz, jak możesz sobie pomóc

Praca, dom, obowiązki… Spokojnie, nie wszystko w życiu musi być idealne. Oto 5 powodów, dla których czasem dobrze odpuścić

„Stres jest najpowszechniejszym czynnikiem, który rujnuje życie seksualne”. Dowiedz się, jak toksyczna praca wpływa na nasz organizm

Zminimalizuj ilość stresu w swoim życiu. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

Problemy z oddychaniem, walenie serca i pocenie się – to nie jedyne objawy. Zobacz, po czym poznasz atak paniki

Śmiejące się dziewczyny

Pozbądź się lęku! Żyj tu i teraz, nie na wszystko masz wpływ

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

Rzuć wszystko i jedź…tam gdzie nikt nie mieszka! Bieszczady są już przereklamowane

Grzegorz Pawłowski coach oddechem

„Z oddychania mamy 70 proc. energii, która jest potrzebna dla naszego ciała i przestrzeni emocjonalnej”. Rozmowa z coachem oddechem

6 sposobów, by zestresować się na maksa

zespół Cushinga

Badanie kortyzolu – kiedy należy je wykonać i jak się do niego dobrze przygotować?

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholog Anita Kruszewska