Przejdź do treści

Obgryzanie paznokci, zgrzytanie zębami, żucie gumy. Te nerwowe nawyki mogą poważnie ci zaszkodzić

Kobieta z kręconymi włosami stoi pod ścianą i obgryza paznockie. Patrzy w bok
iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
chrapanie
Kilka faktów o chrapaniu. Sprawdź, czy to dotyczy twojego chłopaka albo ciebie
Wirus opryszczki, którego mamy prawie wszyscy. Wiesz o nim wszystko?
grzybica stop
Grzybica paznokci – jakie są jej przyczyny? Czy domowe sposoby są skuteczne?
Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?
Masz zaburzenia lękowe? Wydaje ci się, że nie jesteś nikomu potrzebna? Zobacz ilustracje, które powinna zobaczyć każda osoba z problemami zdrowia psychicznego

Kiedy pracujesz, oglądasz film, czytasz albo prowadzisz samochód – twoja szczęka żyje własnym życiem. Być może obgryzasz, zgrzytasz, gryziesz, liżesz albo żujesz? Te nerwowe nawyki, choć irytują głównie otoczenie, mogą poważnie zaszkodzić twojemu zdrowiu. Sprawdź, co ci grozi.

Nerwowe nawyki to tzw. nawykowe czynności przymusowe – autodestrukcyjne czynności odruchowe, nieświadome i powtarzane w czasie z dużą częstotliwością. Wśród populacji ludzkiej są bardzo powszechne i najprawdopodobniej u każdego można znaleźć przynajmniej jeden taki przypadek. Szczególnie duża grupa takich nawyków dotyczy jamy ustnej. Lista jest długa, oto kilka z nich.

Obgryzanie paznokci

Nawyk fachowo zwany onychofagią, jest jedną z najpopularniejszych ludzkich przypadłości. Jeśli towarzyszy tylko oglądaniu thrillerów, to nie ma powodów do obaw, natomiast jeśli jest nieodzownym elementem codzienności, należy się temu przyjrzeć. Nawyk ten niszczy nie tylko płytkę paznokciową, ale również naskórek wokół paznokcia oraz wał paznokciowy, sprawiając, że kształt paznokcia się zmienia. Ponadto zbyt krótki paznokieć przestaje chronić opuszki palców. Jest to też wspaniały transfer dla drobnoustrojów w obie strony – spod paznokci do ust i z powrotem. Dobrym środkiem zaradczym może być gorzki w smaku specyfik do pokrywania płytki paznokciowej. Dodatkowym wsparciem, raczej dla kobiet, jest też barwne malowanie ust i paznokci.

Gryzienie i lizanie ust

Nawyki te wystawiają usta na działanie enzymów trawiennych śliny, które szkodzą naskórkowi, prowadząc do mikrozapaleń, w wyniku których usta wyglądają jak popękane. Gryzienie ust może prowadzić do powstawania włókniaków – odmiennie zabarwionych narośli powstałych z miąższu tkanki, wymagających nawet ingerencji chirurgicznej.

Stukanie paznokciami o zęby

Ciągłe uderzenia osłabiają strukturę paznokcia, a enzymy trawienne zawarte w ślinie prowadzą do rozdwajania płytki paznokciowej i niszczą powierzchnię ust. Dodatkowo zarówno jama ustna, jak i naskórek wokół paznokci narażone są na kontakt ze szkodliwymi bakteriami. Pomocne mogą być te same środki co przy problemie obgryzania paznokci.

Zgrzytanie zębami

Zgrzytanie zębami – tzw. bruksizm – polega na zaciskaniu zębów i szuraniu nimi, często też występuje w nocy podczas snu, skutecznie niszczy szkliwo, siejąc spustoszenie w jamie ustnej. Może prowadzić do pęknięć i złamań zębów. Jeśli problem występuje za dnia, pomóc mogą twarde, lecz zdrowe przekąski – orzechy, marchewka itp. lub guma do żucia (ale ta pod szczególnym nadzorem!). W wielu przypadkach problem tkwi w wadzie zgryzu i z pomocą przyjdzie ortodoncja. Można także spróbować botoksowych zastrzyków w mięśnie, zmniejszając tym samym siłę nacisku szczęk.

Przygryzanie policzków

Gryzienie wewnętrznej strony policzków prowadzi najpierw do ubytków naskórka i opuchnięcia poranionego miejsca, co jeszcze bardziej ułatwia powtórne drażnienie tego samego miejsca. Forma tego nawyku występuje również w nocy pod postacią zaciskania szczękami wewnętrznej strony policzka. Dużym niebezpieczeństwem jest fakt, iż nawyk ten trwa nawet po zagojeniu ran, a to prowadzi do przewlekłych stanów zapalnych i zbliznowaceń, a nawet stanów nowotworowych – to nie jest nadinterpretacja, to poważna sprawa! W celu oceny jakości zmienionej tkanki należy chirurgicznie pobrać jej wycinek i poddać specjalistycznej ocenie.

Żucie gumy i ssanie landrynek

Nagminne żucie gumy obciąża szczęki. Funduje także, podobnie jak cukierki i lizaki, cukrową kąpiel jamie ustnej – idealne środowisko dla bakterii próchniczych. Jeśli guma, to bezcukrowa, fluorkowana i tylko na 15 minut. Ale uwaga, bo bezcukrowa guma może zawierać szkodliwy słodzik – sorbitol, który może przysporzyć problemów trawiennych. Natomiast połykanie nadmiaru powietrza podczas żucia gumy może wpływać na kumulację gazów w jamie brzusznej. Cukierki należy wybierać sporadycznie i te o niskiej kwasowości. I nie rozgryzać, bo może to przyczyniać się do ubytków protetycznych.

Obgryzanie ołówków

Ołówki, kredki, długopisy, to przedmioty, które często spoczywają w naszych dłoniach, na blatach biurek, w torebkach itp., czyli wszędzie tam, gdzie bakterie. Gryząc te przedmioty, sprawiamy, że owe drobnoustroje lądują w naszej jamie ustnej. Należy zauważyć, że wspólne przybory przenoszą również bakterie innych osób. Gryząc je, uszkadzamy także szkliwo zębów oraz szkodzimy tkankom miękkim jamy ustnej. W takich warunkach łatwo o zapalenie dziąseł.

Szczęki w ruch

Gdy wykonujemy różne czynności, najczęściej mamy zajętą przynajmniej jedną rękę, ale często wolne usta. Stąd też wiele czynności nawykowych skupia się na tym obszarze ciała, który może aktywnie działać. Tym, co jednak ściśle wiąże wszystkie te czynności nawykowe, jest nie tylko stricte jama ustna, a głównie nasze szczęki, bo to one fundują nam kolejną część horroru. Głównym bohaterem „Szczęk” jest staw skroniowo-żuchwowy. Staw ten łączy kość skroniową z dolną szczęką – żuchwą, która dzięki temu zyskuje ruchomość. Wraz z uzębieniem i otaczającymi mięśniami żuchwa tworzy układ czynnościowy. U człowieka ruchy takiego układu zachodzą w trzech płaszczyznach: przód-tył (ruchy saneczkowe), góra-dół (ruchy zawiasowe) oraz na boki (ruchy żucia). Umożliwiają one takie funkcje jak żucie pokarmu, mówienie, śpiewanie czy ziewanie. W poprawnym funkcjonowaniu tego stawu kluczową rolę odgrywa krążek stawowy – fragment tkanki chrzęstnej umiejscowiony właśnie pomiędzy kością skroniową a kością żuchwy, który stanowi swoisty amortyzator. Jeśli znajduje się on na swoim miejscu, wówczas staw pracuje prawidłowo.

Bóle głowy, w tym bóle typu migrenowego, szum uszny, ból twarzy, skroni, szyi i karku, mdłości i zawroty głowy, a nawet łzawienie oczu mogą stanowić właśnie sygnał o tym, że nasze stawy prawidłowo pracować już przestały. Dolegliwości te dotyczą od 20 do 40 proc. populacji ludzkiej, przy czym 25 proc. bólów głowy fundowane jest właśnie za sprawą tego schorzenia. Dzieje się tak dlatego, że nadmierna praca stawu skroniowo-żuchwowego prowadzi do przesunięcia krążka stawowego. Odczuwalne i słyszalne trzaski w stawach, zbaczanie żuchwy, niejednostajna praca obu stawów oraz ich blokowanie to jawne dowody zaistniałych nieprawidłowości. Czy to już nasz problem, można sprawdzić, obserwując w lustrze pracę stawów podczas bardzo szerokiego otwierania i zamykania ust. Leczenie obejmuje diagnozę stomatologiczną stanu uzębienia, ortodontyczną wad zgryzu i fizjoterapię układu ruchu. Jednak to jeszcze nie wszystko.

Drugie dno

Jest jeszcze jedna przyczyna, mniej oczywista, mniej uświadamiana, ale w wielu przypadkach może być ona fundamentalna i pierwotna – to kwestia psychiczna. Nawykowe czynności przymusowe są często wynikiem emocjonalnych zawirowań. Stają się dosłownym wyrazem psychicznego niepokoju, wyrażania kumulowanych trudnych dla nas emocji – stresu, złości, agresji czy smutku. To informacja, że w naszej psychice jest jakaś przestrzeń do przepracowania, zrozumienia, że z czymś nie jesteśmy wewnętrznie pogodzeni. Psycholodzy występowanie nerwowych nawyków przypisują jako charakterystyczne osobom neurotycznym. Ale spokojnie – według psycholożki Karen Horney neurotyczna osobowość jest znakiem naszych czasów i może dotyczyć nas wszystkich. Jest to konstrukcja psychiczna powstała jako wypadkowa cech: napięcie, lęk, przygnębienie, poczucie winy i niska samoocena. Chyba wszyscy czasem zmagamy się z nimi, a kiedy dusimy je w sobie – wychodzą na wierzch właśnie w postaci nerwowych zachowań. Dlatego lecząc nawyki, trzeba również zajrzeć w głąb siebie, bo inaczej leczyć będziemy nie przyczyny, lecz objawy, które po czasie powrócą.

Zgodnie z myślą chińskiego filozofa Lao-cy: „Uważaj na swoje myśli, one zamieniają się w słowa. Uważaj na słowa, te przechodzą w czyny. Uważaj na czyny, one stają się nawykami. Uważaj na nawyki, te tworzą twoją osobowość. Uważaj na swoją osobowość, ona staje się twoim przeznaczeniem”. Nawyki są lustrem naszej psychiki, w które, choć może nie jest to łatwe, na pewno powinniśmy spoglądać.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Zainteresują cię również:

zęby

„Bardzo wysokie temperatury nie wpływają korzystnie na gojenie” – mówi dr Małgorzata Andrzejewska. Co jednak, jeśli koniecznie musimy wyrwać zęba, a na dworze upał?

pomaganie

Pomaganie jest zdrowe!

Jak stres wpływa na twoje ciało?

Zajady – jak je leczyć domowymi sposobami?

zmęczona kobieta w pracy

6 zaskakujących skutków wpływu stresu na nasz organizm

Żucie gumy, bekanie czy obgryzanie paznokci może też mieć zdrowotne korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź

Stoicyzm dziś, czyli jak być szczęśliwą

Nie możesz sobie poradzić z nieświeżym oddechem? Poznaj możliwe przyczyny tej dolegliwości

Słabe paznokcie. Jak sobie pomóc dietą?

Obgryzanie paznokci – o czym świadczy i co za tym stoi?

zęby

Gdy przyczyną infekcji zatok są… zęby

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

skóra

Rzeczy, których skóra ci nie daruje, można długo wyliczać. Oto 8 tych najważniejszych

Chcesz być zdrowsza? Poznaj 8 sekretów ludzi, którzy nie chorują

Co może boleć ze stresu?

pieprzyk na skórze

Zbadaj pieprzyki przed latem! Czy wiesz, kiedy należy udać się do dermatologa?

Zrelaksuj się z jogą

Odrzuć stres i zrelaksuj się z jogą. Kasia Bem krok po kroku pokaże ci, jak to zrobić

Nie radząc sobie z gniewem, szkodzisz swojemu zdrowiu. Wykorzystaj 5 sposobów, jak nie dać się ponieść destrukcyjnym emocjom

Nie wiesz, jak zapanować nad apetytem? Sprawdź 10 rzeczy, które sprawiają, że ciągle odczuwasz głód

Jak być szczerym i nie mieć wrogów?

kobieta w lesie

Wybierz się po zdrowie do lasu!

Marta Tavares

Pasta wybielająca, biała dieta, czarny węgiel, lampa stomatologiczna. O tym, która metoda wybielania zębów jest bezpieczna, mówi dentystka Marta Bik-Tavares

Nadmierna potliwość to sygnał od organizmu, że coś ci dolega. Poznaj 7 rzeczy, o których informuje twój pot

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – przyczyny i leczenie uciążliwego problemu. Czy oznacza chorobę?