Przejdź do treści

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

Zdjęcie: Brooke Cagle / Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„To wszystko, co zgotowała nam pandemia, bardzo negatywnie przełożyło się na naszą rzeczywistość”. O sytuacji osób z astmą mówi dr Piotr Dąbrowiecki
Rebel Wilson opowiada o obsesji społeczeństwa na punkcie wagi. "Prasa zaczęła się mną interesować dopiero, kiedy nie robiłam nic oprócz tego, że chudłam"
Rebel Wilson opowiada o obsesji społeczeństwa na punkcie wagi. „Prasa zaczęła się mną interesować dopiero, kiedy nie robiłam nic oprócz tego, że chudłam”
Ludzie na ulicy widziani z lotu ptaka
WHO ostrzega: Pandemia COVID-19 potrwa rok dłużej, niż jest to konieczne
Aplikacja rozpozna, czy to COVID-19 na podstawie nagrania kaszlu. W Turynie trwają testy
Nerka od świni przyjęła się u człowieka. To pierwszy taki przypadek!
Nerka od świni przyjęła się u człowieka. To pierwszy taki przypadek!

Lekarze mówią, że o odporności powinniśmy myśleć w kategoriach majątku, który otrzymaliśmy i którego nie można roztrwonić. Dlatego, dbając o nią, należy nie tyle dążyć do jej wzmacniania, ile prowadzić taki tryb życia, by jej nie osłabiać.

Każdego dnia stykamy się z setkami chorobotwórczych patogenów: wirusów, bakterii i grzybów. Gdyby nie sprawnie działający układ odpornościowy, każdy z tych drobnoustrojów po wniknięciu do wnętrza ciała (przez organy będące łącznikiem ze światem zewnętrznym, czyli nos, usta, uszy, narządy płciowe, odbyt, ale też skórę, gdy zostanie zraniona lub ugryziona przez owady) stanowiłby śmiertelne zagrożenie. Na szczęście tak się nie dzieje, bo większość infekcji dzięki sprawnemu działaniu układu odpornościowego jest tłumiona w zarodku.

Choć w teorii układ odpornościowy wydaje się perfekcyjnie działającym mechanizmem obronnym, to w praktyce jego funkcjonowanie może szwankować. Nadmierna skłonność do infekcji może wynikać z przyczyn genetycznych (na wrodzony brak odporności nie mamy wpływu), ale w dużej mierze również ze środowiskowych, przede wszystkim zależnych od naszego stylu życia. Pamiętajmy bowiem: wniknięcie czynnika chorobotwórczego do organizmu nigdy nie jest jednoznaczne z wystąpieniem choroby. Aby doszło do jej rozwoju, muszą zaistnieć sprzyjające okoliczności. Oto 7 codziennych zachowań, które osłabiają naszą odporność.

Niemycie rąk

Badania przeprowadzane przez Światową Organizację Zdrowia, a także doświadczenie lekarzy praktyków pokazują, że właściwa higiena jest najtańszym, a zarazem bardzo skutecznym sposobem zapobiegającym infekcjom. Z danych opublikowanych w czasopiśmie „The Lancet” wynika, że skrupulatne mycie rąk mydłem mogłoby ocalić milion z dwóch milionów osób umierających każdego roku na całym świecie z powodu biegunki. A jak jest z naszym myciem rąk? Pewnie znaczna część z nas robi to po skorzystaniu z toalety, przed przygotowaniem posiłku, po wyraźnie brudzących pracach. Czy jednak pamiętamy o tej czynności przed korzystaniem z WC, przychodząc do domu lub do pracy, po wydmuchaniu nosa czy odwiedzinach u chorego? Powiedzmy szczerze: nie zawsze. (Tutaj znajdziesz najczęstsze błędy, które popełniamy podczas mycia rąk)

Niedojadanie lub przejadanie się

Drastycznie ograniczając liczbę kalorii, narażamy się na choroby, ponieważ do codziennej walki z patogenami nasz układ odpornościowy potrzebuje energii. Dlatego stosowanie restrykcyjnych diet niskokalorycznych doprowadza do osłabienia reakcji obronnych i skutkuje większą podatnością na infekcje. Warto jednak pamiętać, że równie niekorzystne co restrykcyjne odchudzanie się jest przejadanie się. Badania pokazują, że nadwaga podwyższa ryzyko chorób infekcyjnych, co prawdopodobnie ma związek z tym, że duża ilość przyswajanych tłuszczów osłabia aktywność komórek odpornościowych.

 

Mało różnorodna dieta

Do utrzymania optymalnej odporności potrzebne są witaminy C, A, E oraz składniki mineralne – żelazo, selen i cynk. Odpowiedni poziom witaminy C zapewnia prawidłowy przebieg procesu pochłaniania mikrobów przez białe krwinki. W witaminę tę obfitują: papryka, czarna porzeczka, pietruszka, cytrusy. Niski poziom witaminy A we krwi prowadzi do zmniejszenia grasicy, a w efekcie do spadku liczby krążących w organizmie białych krwinek. Witamina A występuje w mięsie (zwłaszcza w wątrobie), maśle, mleku, serze. Zadaniem witaminy E jest wspieranie sił obronnych w walce z wolnymi rodnikami, zwiększanie ich aktywności w momencie ataku zarazków. Witaminę E znajdziemy w: nasionach słonecznika, zarodkach pszenicy, szpinaku, olejach roślinnych, tranie, jajach, rybach. Witamina D3 natomiast wspomaga dojrzewanie limfocytów T i pobudza do aktywności makrofagi. Znajdziemy ją w rybach morskich, żółtku jaj i pełnotłustym mleku. Do prawidłowej pracy układu odpornościowego potrzebne są: też cynk, który pobudza grasicę do produkcji limfocytów T, oraz żelazo biorące udział w procesie powstawania białych krwinek. Z kolei właściwy poziom selenu zabezpiecza błony komórkowe przed działaniem wolnych rodników.

Nadmiar słodyczy, alkoholu i nikotyny

Cukier jest idealną pożywką dla grzybów. Dlatego, chcąc wzmocnić odporność, dobrze byłoby odstawić produkty, które zawierają cukry proste: słodkie napoje, ciasta, ale też kupne sosy, dania instant, w których cukier stanowi znaczną część produktu. Spożywany w nadmiarze alkohol zmniejsza zasoby ważnych dla pracy układu odpornościowego witamin (patrz: wyżej). Ich niedobór zwiększa ryzyko infekcji. Z kolei nikotyna podrażnia błony śluzowe dróg oddechowych, które stają się łatwiejszym celem ataku patogenów.

 

Permanentny stres i brak snu

Ponieważ układ immunologiczny i nerwowy są ze sobą połączone (odgałęzienia włókien nerwowych autonomicznego układu nerwowego wnikają do tkanek węzłów chłonnych, śledziony, szpiku kostnego, grasicy), stres – szczególnie przewlekły – osłabia odporność. Kiedy organizm wydziela tzw. hormony stresu, dochodzi do uszkodzenia limfocytów T w grasicy i uwolnienia ich do krwiobiegu, zanim osiągną dojrzałość i będą mogły odgrywać swą obronną rolę. Warto też wiedzieć, że w sytuacjach stresowych zwiększa się niedobór magnezu. Należy więc dostarczać sobie większą ilość tego pierwiastka bądź w postaci diety (jedząc większą ilość orzechów, zielonych warzyw i gorzkiej czekolady), bądź w postaci suplementów diety. Podobnie jak stres, osłabiająco na układ odpornościowy działa brak snu. Nie dosypiając, zwiększamy ryzyko zachorowania. W sumie to proste: gdy pracujemy bez przerwy na najwyższych obrotach, układ odpornościowy nie ma czasu się regenerować.

Brak ruchu lub… jego nadmiar

To, że aktywność fizyczna przekłada się na większą odporność, potwierdzą prawdopodobnie wszyscy, którzy czas siedzenia na kanapie zamienili na jeżdżenie na rowerze lub szybkie spacery. Paradoksalnie nie ma naukowych dowodów na to, że aktywność fizyczna zwiększa odporność, jest jednak kilka hipotez, które pozwalają taką tezę uznać za słuszną. Ruch zmniejsza poziom hormonów stresu, a jego negatywny wpływ na spadek odporności to sprawa udowodniona w wielu badaniach naukowych. Poza tym ćwiczenia powodują przyspieszenie oddechu, co w sposób czysto mechaniczny usuwa z dróg oddechowych bakterie i wirusy, minimalizując w ten sposób ryzyko infekcji. Wreszcie – tym, co wspomaga odporność w trakcie wysiłku, może być niewielki wzrost temperatury ciała podczas ćwiczeń, który uniemożliwia wirusom i bakteriom nadmierne namnażanie (taki sam sens ma gorączka). Ostatnim wytłumaczeniem mogą być zmiany, które ruch wywołuje bezpośrednio w układzie odpornościowym. Gdy ćwiczymy, przeciwciała i białe krwinki zaczynają szybciej krążyć we krwi, więc wcześniej mogą wykryć patogeny, dotrzeć do zagrożonych obszarów i zahamować rozwój potencjalnej infekcji.

Jednak żadna przesada nie jest wskazana. Nadmierny wysiłek fizyczny (np. intensywne treningi) doprowadza do wydzielania hormonów, które zakłócają funkcjonowanie systemu odpornościowego.

 

Wyziębianie organizmu

Nie jest prawdą, że hartowanie – rozumiane jako celowe wyziębianie organizmu – pozwala kontrolować ryzyko pojawienia się infekcji. Owszem, już obniżenie temperatury ciała o jeden stopień spowalnia metabolizm, a więc potencjalnie może zahamować rozwój choroby, ale nadmiernie wychłodzenie działa wręcz przeciwnie, sprzyja przeziębieniom. Kiedy jest nam zimno, błony śluzowe są niedokrwione, wolniej pracują i nie nadążają z usuwaniem zarazków. Gęstnieje też śluz w górnych drogach oddechowych, przez co trudniej się go pozbyć. Mądre hartowanie polega na stopniowym przyzwyczajaniu go do zmiennych warunków i „gimnastykowaniu” naczyń krwionośnych.

Nasza odporność to majątek, który może nam przecieknąć przez palce. Jednak mając świadomość tego, jak przyczyniamy się do jej osłabienia, i zmieniając codzienne nawyki, jesteśmy w stanie uchronić się przed zdrowotnym bankructwem.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

9 sposobów, by uniknąć infekcji tej jesieni

Zioła na stres i gorsze samopoczucie

Aleksandra Gnyszka: Dzięki licznym badaniom naukowym wiemy, że w ziołach występują silne związki wzmacniające funkcje układu nerwowego

Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli

Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli

A może to przez stres! 8 zaskakujących dolegliwości, które może wywołać stres

Jak radzić sobie ze stresem, który wywołuje pandemia? /fot. Pexels

Jak radzić sobie ze stresem, który wywołuje pandemia?

Choroba Riedla – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Pexels.com

Mój partner/partnerka jest DDA (Dorosłe Dziecko Alkoholików). Co mogę zrobić, by żyło nam się lepiej?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Kobieta siedzi na łóżku i płacze

Dlaczego płacz jest dobry? „Zwalcza bakterie, polepsza wzrok i oczyszcza organizm” – wyjaśnia psycholożka Paulina Koszut

Dobre nawyki dla psychiki – wprowadź je, a zmniejszysz negatywny wpływ stresu na organizm

Marta Bąkowska: Dziecko też potrafi reagować psychosomatycznie. Musi czuć się bezpiecznie [WIDEO]

Marta Bąkowska: Niemowlę też potrafi reagować psychosomatycznie. Musi czuć się bezpiecznie [WIDEO]

stres trening

Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

odporność

Dr Barbara Joanna Bałan: Lekceważąc szczepienia, zaniedbujemy nasze zdrowie. Nie korzystamy z dobrodziejstw, jakie daje nam współczesna medycyna

Pstrykanie długopisem, kręcenie włosami, obgryzanie paznokci... Jak pozbyć się tych nawyków? Podpowiada Magdalena Komsta

Skubanie skórek, obgryzanie paznokci, strzelanie palcami? To mogą być stimy. Psycholożka podpowiada, jak się ich pozbyć

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu /fot.Pexels, Olia Danilevich

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu

wino

Wieczór bez wina to nie wieczór? Sprawdź, co się dzieje z twoim organizmem, gdy po kieliszek sięgasz codziennie

W Hiszpanii został wydany alert epidemiczny. Powód? Podejrzenie wąglika

W Hiszpanii został wydany alert epidemiczny. Podejrzenie wąglika

Alkohol rozszczelnia jelita - podkreśla psychiatra dr Leszek Rudzki. Co to oznacza w praktyce i jaki to ma wpływ na nasze zdrowie psychiczne?

Alkohol rozszczelnia jelita – ostrzega dr Leszek Rudzki. Co to oznacza w praktyce i jaki to ma wpływ na nasze zdrowie psychiczne?

Ewa Wojciechowska

Less Stress From Plants, czyli suplementacja dla wszystkich, którzy chcą naturalnie zadbać o swój układ nerwowy. Przetestowałam!

szczepionka na hiv

Dzięki COVID-19 powstanie wreszcie szczepionka na HIV? „Jestem ostrożnym optymistą” – mówi dr Tomasz Dzieciątkowski

Suplementy diety na odporność – które są najlepsze?

dda para

Jesteś DDA (dorosłym dzieckiem alkoholika)? Zobacz, jakich błędów w związku powinnaś unikać

Grzybica przełyku – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Półpasiec rozsiany – przyczyny, objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?